<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X53n0856"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 856 因明入正理论解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 856 因明入正理论解</title> <author>明 真界集解</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">53</idno>.<idno type="no">856</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">因明入正理论解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04474"> <charName>CBETA CHARACTER CB04474</charName> <mapping cb:dec="987514" type="PUA">U+F117A</mapping> <mapping type="unicode">U+3CF7</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+曶]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08064"> <charName>CBETA CHARACTER CB08064</charName> <mapping cb:dec="991104" type="PUA">U+F1F80</mapping> <mapping type="unicode">U+22E72</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>捃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[攗-米+君]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-11-28T08:16:05"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0906c" n="0906c"/> <lb ed="X" n="0906c01"/> <lb ed="X" n="0906c02"/> <lb ed="X" n="0906c03"/> <lb ed="X" n="0906c04"/> <lb ed="X" n="0906c05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 856-A 因明入正理论解题辞</cb:mulu><head>No. 856-A <lb ed="X" n="0906c06"/><lb ed="R087" n="0084a01"/> 因明入正理论解题辞</head> <lb ed="X" n="0906c07"/> <lb ed="X" n="0906c08"/><lb ed="R087" n="0084a02"/><p xml:id="pX53p0906c0801">诸法本因。曰正理。彻诸法本因。曰正智。理由智显。宗 <lb ed="X" n="0906c09"/><lb ed="R087" n="0084a03"/>假因明。因智为能入。正理为所入。菩萨证真现量真 <lb ed="X" n="0906c10"/><lb ed="R087" n="0084a04"/>比量。故有真能立真能破。以智照理。以自悟他。故曰 <lb ed="X" n="0906c11"/><lb ed="R087" n="0084a05"/>因明入正理。如立真如则入真如正理。立唯识则入 <lb ed="X" n="0906c12"/><lb ed="R087" n="0084a06"/>唯识正理。立无常则入无常正理。苟非证真之人。则 <lb ed="X" n="0906c13"/><lb ed="R087" n="0084a07"/>一开口而三十三过随之立量。岂易乎哉。譬如礼乐 <lb ed="X" n="0906c14"/><lb ed="R087" n="0084a08"/>征伐自天子出。则诸候拱手听命。而天下治。自诸候 <lb ed="X" n="0906c15"/><lb ed="R087" n="0084a09"/>大夫出。则四夷交侵。民无所措其手足矣。故阅此论 <lb ed="X" n="0906c16"/><lb ed="R087" n="0084a10"/>者。如客儿阅帝王世谱。虽知昭穆次序。而不能冒神 <lb ed="X" n="0906c17"/><lb ed="R087" n="0084a11"/>明之胄。又如尽识三千律条。而身非刑官。遂欲加之 <lb ed="X" n="0906c18"/><lb ed="R087" n="0084a12"/>有罪。其谁服之。然则学者所急。务在证真哉。务在证 <lb ed="X" n="0906c19"/><lb ed="R087" n="0084a13"/>真哉。此解界公集诸家之说所成。读此以览廣文。有 <lb ed="X" n="0906c20"/><lb ed="R087" n="0084a14"/>如引镜自照其面。遂不敢秘。而寿之梓。以公诸有志 <lb ed="X" n="0906c21"/><lb ed="R087" n="0084a15"/>证真者。</p> <lb ed="X" n="0906c22"/><lb ed="R087" n="0084a16"/><p xml:id="pX53p0906c2201">万历<anchor xml:id="nkr_note_add_0906c2201" n="0906c2201"/><anchor xml:id="beg0906c2201" n="0906c2201"/>己<anchor xml:id="end0906c2201"/>丑五月二十一日秀水真实居士冯梦祯 <lb ed="X" n="0906c23"/><lb ed="R087" n="0084a17"/>题</p></cb:div> <lb ed="X" n="0906c24"/> <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0907a" n="0907a"/> <lb ed="X" n="0907a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">No. 856-B 因明入正理论科</cb:mulu><head>No. 856-B <lb ed="X" n="0907a02"/><lb ed="R087" n="0085a01"/> 因明入正理论科</head> <lb ed="X" n="0907a03"/><lb ed="R087" n="0085a01"/> <lb ed="X" n="0907a04"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a0401">将释此论科文分<note place="inline">四</note> <lb ed="X" n="0907a05"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a0501">初明题目<note place="inline">因明</note></item> <lb ed="X" n="0907a06"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a0601">次辨撰人<note place="inline">南迦</note></item> <lb ed="X" n="0907a07"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a0701">三明译者<note place="inline">唐三</note></item> <lb ed="X" n="0907a08"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a0801">四解本文<note place="inline">分三</note> <lb ed="X" n="0907a09"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a0901">初立门总摄<note place="inline">能立</note></item> <lb ed="X" n="0907a10"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a1001">次依门别释<note place="inline">分八</note> <lb ed="X" n="0907a11"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a1101">初真能立<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a12"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a1201">初总标能立<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a13"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a1301">初略释能立<note place="inline">此中</note></item> <lb ed="X" n="0907a14"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a1401">二廣明能立<note place="inline">分三</note> <lb ed="X" n="0907a15"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a1501">初释宗<note place="inline">此中</note></item> <lb ed="X" n="0907a16"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a1601">二释因<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a17"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a1701">初标数征列<note place="inline">因有</note></item> <lb ed="X" n="0907a18"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a1801">二双征别释<note place="inline">分三</note> <lb ed="X" n="0907a19"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a1901">初释同相<note place="inline">云何</note></item> <lb ed="X" n="0907a20"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a2001">二释异相<note place="inline">异品</note></item> <lb ed="X" n="0907a21"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a2101">三释遍相<note place="inline">此中</note></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0907a22"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a2201">三释喩<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a23"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a2301">初擧数标列<note place="inline">喩有</note></item> <lb ed="X" n="0907a24"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a2401">二依标别释<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a25"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a2501">初释同喩<note place="inline">同法</note></item> <lb ed="X" n="0907a26"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a2601">二释异喩<note place="inline">异法</note></item></list></item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0907a27"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a2701">二总结能立<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0907a2701" n="0907a2701"/><anchor xml:id="beg0907a2701" n="0907a2701"/>已<anchor xml:id="end0907a2701"/>说</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0907a28"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a2801">二似能立<note place="inline">分三</note> <lb ed="X" n="0907a29"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a2901">初明宗过<note place="inline">分三</note> <lb ed="X" n="0907a30"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a3001">初标宗列过<note place="inline">虽乐</note></item> <lb ed="X" n="0907a31"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a3101">二依标别释<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a32"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a3201">初释相违<note place="inline">此中</note></item> <lb ed="X" n="0907a33"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a3301">二释不成<note place="inline">能别</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0907a34"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a3401">三结过归宗<note place="inline">如是</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0907a35"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a3501">二明因过<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a36"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a3601">初蹑前标後<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0907a3601" n="0907a3601"/><anchor xml:id="beg0907a3601" n="0907a3601"/>已<anchor xml:id="end0907a3601"/>说</note></item> <lb ed="X" n="0907a37"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a3701">二依标分释<note place="inline">分三</note> <lb ed="X" n="0907a38"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a3801">初释不成<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a39"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a3901">初总擧列数<note place="inline">不成</note></item> <lb ed="X" n="0907a40"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a4001">二别释过義<note place="inline">如成</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0907a41"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a4101">二释不定<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a42"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a4201">初总擧列数<note place="inline">不定</note></item> <lb ed="X" n="0907a43"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a4301">二别释过義<note place="inline">此中</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0907a44"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a4401">三释相违<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a45"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a4501">初标数列名<note place="inline">相违</note></item> <lb ed="X" n="0907a46"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a4601">二依标别释<note place="inline">此中</note></item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0907a47"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a4701">三明喩过<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a48"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a4801">初蹑前标後<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0907a4801" n="0907a4801"/><anchor xml:id="beg0907a4801" n="0907a4801"/>已<anchor xml:id="end0907a4801"/>说</note></item> <lb ed="X" n="0907a49"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0907a4901">二依标别释<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a50"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a5001">初释同法<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0907a51"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0907a5101">初别明同过<note place="inline">能立</note></item> <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0908a" n="0908a"/> <lb ed="X" n="0908a01"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0908a0101">後牒结同法<note place="inline">如是</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0908a02"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0908a0201">二释异法<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0908a03"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0908a0301">初别明异过<note place="inline">似异</note></item> <lb ed="X" n="0908a04"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0908a0401">後总结似立<note place="inline">如是</note></item></list></item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0908a05"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0908a0501">三真现量<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0908a06"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0908a0601">初总标二量<note place="inline">复次</note></item> <lb ed="X" n="0908a07"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0908a0701">二别释现量<note place="inline">此中</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0908a08"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0908a0801">四真比量<note place="inline">分二</note> <lb ed="X" n="0908a09"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX53p0908a0901">初别释比量<note place="inline">言比</note></item> <lb ed="X" n="0908a10"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0908a1001">二总结二量<note place="inline">于二</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0908a11"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0908a1101">五似现量<note place="inline">有分</note></item> <lb ed="X" n="0908a12"/><lb ed="R087" n="0085a01"/><item xml:id="itemX53p0908a1201">六似比量<note place="inline">若似</note></item> <lb ed="X" n="0908a13"/><lb ed="R087" n="0086a01"/><item xml:id="itemX53p0908a1301">七真能破<note place="inline">复次</note></item> <lb ed="X" n="0908a14"/><lb ed="R087" n="0086a01"/><item xml:id="itemX53p0908a1401">八似能破<note place="inline">若不</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0908a15"/><lb ed="R087" n="0086a01"/><item xml:id="itemX53p0908a1501">三结略指廣<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0908a1501" n="0908a1501"/><anchor xml:id="beg0908a1501" n="0908a1501"/>已<anchor xml:id="end0908a1501"/>宣</note></item></list></item></list></item></list> <lb ed="X" n="0908a16"/><lb ed="R087" n="0086a01"/> <lb ed="X" n="0908a17"/><lb ed="R087" n="0086a01"/><p xml:id="pX53p0908a1701">因明入正理论科</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0909a" n="0909a"/> <lb ed="X" n="0909a01"/> <lb ed="X" n="0909a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">因明入正理论解</cb:mulu> <lb ed="X" n="0909a03"/><cb:docNumber>No. 856</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0909a04"/><lb ed="R087" n="0087a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>因明入正理论解</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0909a05"/><lb ed="R087" n="0087a02"/><byline cb:type="author">檇李沙门 真界 集解</byline> <lb ed="X" n="0909a06"/><lb ed="R087" n="0087a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0909a0601">科文分四。</p><p xml:id="pX53p0909a0605" cb:place="inline">△初明题目。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0909a07"/><lb ed="R087" n="0087a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0909a0701">因明入正理论</p></cb:div> <lb ed="X" n="0909a08"/><lb ed="R087" n="0087a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0909a0801">因明入正理论者。此六字为一论之题目。论之一 <lb ed="X" n="0909a09"/><lb ed="R087" n="0087a06"/>字是能诠文。上五字是所诠義。谓因明正義由论 <lb ed="X" n="0909a10"/><lb ed="R087" n="0087a07"/>彰显。是则義由论显。论逐義名。文義双彰。能所合 <lb ed="X" n="0909a11"/><lb ed="R087" n="0087a08"/>目。故曰因明入正理论。就上五字中。上二字是能 <lb ed="X" n="0909a12"/><lb ed="R087" n="0087a09"/>入因智。下二字是所入正理。入通能所。斯由因智 <lb ed="X" n="0909a13"/><lb ed="R087" n="0087a10"/>真故。得入正理也。故淸凉云。因者即万法生起之 <lb ed="X" n="0909a14"/><lb ed="R087" n="0087a11"/>因。明者即观法本因之智。谓世间种种言论。及图 <lb ed="X" n="0909a15"/><lb ed="R087" n="0087a12"/>书印玺。地水火风。万法之因。皆悉明了。通达无碍。 <lb ed="X" n="0909a16"/><lb ed="R087" n="0087a13"/>又楞严云。<persName>如来</persName>发明世出世法。知其本因。随所缘 <lb ed="X" n="0909a17"/><lb ed="R087" n="0087a14"/>出。乃至现前种种松直棘曲。鹄白乌玄。皆了元由。 <lb ed="X" n="0909a18"/><lb ed="R087" n="0087a15"/>斯皆以智照明万法本因。故曰因明。永明云。正理 <lb ed="X" n="0909a19"/><lb ed="R087" n="0087a16"/>者诸法本真之体義。谓若迷性觉隐晦灵明。不达 <lb ed="X" n="0909a20"/><lb ed="R087" n="0087a17"/>诸法正因。故致情宗纠辙。今绝狂愚之妄说。杜邪 <lb ed="X" n="0909a21"/><lb ed="R087" n="0087a18"/>倒之疑心。则入诸法本真。斯即自悟入正理也。又 <lb ed="X" n="0909a22"/><lb ed="R087" n="0087b01"/>因明入正理者。谓因乃立者三支中因。以宗因喩 <lb ed="X" n="0909a23"/><lb ed="R087" n="0087b02"/>不相離故。明即敌者所生之智。以闻立者理引发 <lb ed="X" n="0909a24"/><lb ed="R087" n="0087b03"/>故。故起信记云。一真如性是有法。定能随缘故为 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0909b" n="0909b"/> <lb ed="X" n="0909b01"/><lb ed="R087" n="0087b04"/>宗。因云是有为法平等所依故。同喩如虚空。又下 <lb ed="X" n="0909b02"/><lb ed="R087" n="0087b05"/>论云。声是有法。定无常故为宗。因云所作性故。同 <lb ed="X" n="0909b03"/><lb ed="R087" n="0087b06"/>喩如甁。又瑜伽云。云何名因明处。谓于观察義中 <lb ed="X" n="0909b04"/><lb ed="R087" n="0087b07"/>诸所有事故。释曰。所建立法。名观察義。能随顺法。 <lb ed="X" n="0909b05"/><lb ed="R087" n="0087b08"/>名诸所有事。诸所有事即是因明。斯皆由因照明 <lb ed="X" n="0909b06"/><lb ed="R087" n="0087b09"/>所建立法。令诸闻者。于所比義。有正智生。了无常 <lb ed="X" n="0909b07"/><lb ed="R087" n="0087b10"/>等。斯即悟他入正理也。故云由宗因喩多言。开示 <lb ed="X" n="0909b08"/><lb ed="R087" n="0087b11"/>诸有问者未了義故。问夫立论量。三支圆满。果明 <lb ed="X" n="0909b09"/><lb ed="R087" n="0087b12"/>不擧。独唱因明。答因为量主故。故大钞云。就比量 <lb ed="X" n="0909b10"/><lb ed="R087" n="0087b13"/>中。有许未许。为成未许。必有能成。即能成是因。所 <lb ed="X" n="0909b11"/><lb ed="R087" n="0087b14"/>成是果。宗由因显。義得分明。故唱因明。理无违妨。 <lb ed="X" n="0909b12"/><lb ed="R087" n="0087b15"/>又此论者。谓征析邪宗。审明正理。故云因明入正 <lb ed="X" n="0909b13"/><lb ed="R087" n="0087b16"/>理论。然论有宗释。此即宗论。宗复有二。一者谓宗。 <lb ed="X" n="0909b14"/><lb ed="R087" n="0087b17"/>诸部立破等義。由宗诸義。得成斯论。故慈恩云。元 <lb ed="X" n="0909b15"/><lb ed="R087" n="0087b18"/>唯<persName>佛</persName>说。散在众经。束此成故。二者宗人。谓劫目世 <lb ed="X" n="0909b16"/><lb ed="R087" n="0088a01"/>亲定三支故。故永明云。劫初足目创标真似。爰及 <lb ed="X" n="0909b17"/><lb ed="R087" n="0088a02"/><name role="" type="person">世亲</name>。再陈轨式。虽纪纲<anchor xml:id="nkr_note_add_0909b1701" n="0909b1701"/><anchor xml:id="beg0909b1701" n="0909b1701"/>已<anchor xml:id="end0909b1701"/>列。而幽致未分。有陈那 <lb ed="X" n="0909b18"/><lb ed="R087" n="0088a03"/>为<name role="" type="person">妙吉祥</name>菩萨警谕。乃重造因明。此虽宗人。義亦 <lb ed="X" n="0909b19"/><lb ed="R087" n="0088a04"/>具矣。问立破等義<anchor xml:id="nkr_note_add_0909b1901" n="0909b1901"/><anchor xml:id="beg0909b1901" n="0909b1901"/>已<anchor xml:id="end0909b1901"/>备众经。况复多论。何因缘故 <lb ed="X" n="0909b20"/><lb ed="R087" n="0088a05"/>制斯论耶。答为欲曲被时機。乐略文者。能易入故。 <lb ed="X" n="0909b21"/><lb ed="R087" n="0088a06"/>故龙树因明论云。为欲简持能立能破義中真实。 <lb ed="X" n="0909b22"/><lb ed="R087" n="0088a07"/>故造斯论。</p><p xml:id="pX53p0909b2205" cb:place="inline">△次辩撰人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0909b23"/><lb ed="R087" n="0088a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0909b2301">商迦罗主菩萨造</p></cb:div> <lb ed="X" n="0909b24"/><lb ed="R087" n="0088a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0909b2401">商迦罗主。此云天主。以後序中言天主故。或云羯 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0909c" n="0909c"/> <lb ed="X" n="0909c01"/><lb ed="R087" n="0088a10"/>罗。梵音楚夏耳。菩萨之義。诸疏既廣。此不繁云。造 <lb ed="X" n="0909c02"/><lb ed="R087" n="0088a11"/>作也。</p><p xml:id="pX53p0909c0203" cb:place="inline">△三明译者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0909c03"/><lb ed="R087" n="0088a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0909c0301">唐三藏法师<name role="" type="person">玄奘</name>译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0909c04"/><lb ed="R087" n="0088a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0909c0401">师翻译时事。备于後序。</p><p xml:id="pX53p0909c0410" cb:place="inline">△四解本文分三。初立门 <lb ed="X" n="0909c05"/><lb ed="R087" n="0088a14"/>总摄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0909c06"/><lb ed="R087" n="0088a15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX53p0909c0601"><l>能立与能破</l><l>及似唯悟他</l><l>现量与比量</l> <lb ed="X" n="0909c07"/><lb ed="R087" n="0088a16"/><l>及似唯自悟</l></lg> <lb ed="X" n="0909c08"/><lb ed="R087" n="0088a17"/><p xml:id="pX53p0909c0801">如是总摄诸论要義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0909c09"/><lb ed="R087" n="0088a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0909c0901">此立八门。以总摄诸论要義也。八门者。谓真具四 <lb ed="X" n="0909c10"/><lb ed="R087" n="0088b01"/>门。似含四门也。一真能立。谓对敌申量。三分圆明。 <lb ed="X" n="0909c11"/><lb ed="R087" n="0088b02"/>开晓于宾故。二真能破。谓斥量非圆。弹支有谬。示 <lb ed="X" n="0909c12"/><lb ed="R087" n="0088b03"/>悟于主故。三似能立。谓对敌申量。三分阙谬。非晓 <lb ed="X" n="0909c13"/><lb ed="R087" n="0088b04"/>于宾故。四似能破。谓妄斥非圆。弹支有谬。不悟于 <lb ed="X" n="0909c14"/><lb ed="R087" n="0088b05"/>主故。五真现量。谓于色等義。有正智生。自相处转 <lb ed="X" n="0909c15"/><lb ed="R087" n="0088b06"/>故。六真比量。谓藉众相。而观于義。相应智起故。七 <lb ed="X" n="0909c16"/><lb ed="R087" n="0088b07"/>似现量。谓有分别智。于義异转。了甁衣等故。八似 <lb ed="X" n="0909c17"/><lb ed="R087" n="0088b08"/>比量。谓以似因智。于所比義。相违解起故。悟他者。 <lb ed="X" n="0909c18"/><lb ed="R087" n="0088b09"/>由能立破。皆能启他未了之義故。自悟者。由现比 <lb ed="X" n="0909c19"/><lb ed="R087" n="0088b10"/>量。能引真似有无分别二智故。此上皆引淸凉疏 <lb ed="X" n="0909c20"/><lb ed="R087" n="0088b11"/>钞義释。如是下即指八门二益。能总摄诸论立破 <lb ed="X" n="0909c21"/><lb ed="R087" n="0088b12"/>等義也。</p><p xml:id="pX53p0909c2104" cb:place="inline">△次依门别释分八。初真能立分二。初总 <lb ed="X" n="0909c22"/><lb ed="R087" n="0088b13"/>标能立分二。初略释能立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0909c23"/><lb ed="R087" n="0088b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0909c2301">此中宗等多言。名为能立。由宗因喩多言。开示诸有 <lb ed="X" n="0909c24"/><lb ed="R087" n="0088b15"/>问者未了義故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0910a" n="0910a"/> <lb ed="X" n="0910a01"/><lb ed="R087" n="0088b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0910a0101">此中者。即简持论中也。等者。等馀因喩。即宗因喩 <lb ed="X" n="0910a02"/><lb ed="R087" n="0088b17"/>多言名能立也。由宗下略释。谓由宗因喩多言。开 <lb ed="X" n="0910a03"/><lb ed="R087" n="0088b18"/>他所未了義。故名能立。然能立有二。一三支为能 <lb ed="X" n="0910a04"/><lb ed="R087" n="0089a01"/>立。以宗因喩多言。名能立故。二因喩为能立。以因 <lb ed="X" n="0910a05"/><lb ed="R087" n="0089a02"/>即宗家之因。喩乃因中所摄。由因与喩。成其宗法。 <lb ed="X" n="0910a06"/><lb ed="R087" n="0089a03"/>故为能立。此即以宗为所立也。今观论文。能立通 <lb ed="X" n="0910a07"/><lb ed="R087" n="0089a04"/>三。</p><p xml:id="pX53p0910a0702" cb:place="inline">△二廣明能立分三。初释宗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0910a08"/><lb ed="R087" n="0089a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0910a0801">此中宗者。谓极成有法。极成能别。差别性故。随自乐 <lb ed="X" n="0910a09"/><lb ed="R087" n="0089a06"/>为所成立性。是名为宗。如有成立声是无常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0910a10"/><lb ed="R087" n="0089a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0910a1001">此中者。真能立宗中也。宗者。崇也主也。谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0910a1001" n="0910a1001"/><anchor xml:id="beg0910a1001" n="0910a1001"/>己<anchor xml:id="end0910a1001"/>所崇 <lb ed="X" n="0910a11"/><lb ed="R087" n="0089a08"/>義。以为其主。形于言表。能启悟他。名为宗也。故杂 <lb ed="X" n="0910a12"/><lb ed="R087" n="0089a09"/>集论云。谓以所应成自所许義。宣示于他。令彼解 <lb ed="X" n="0910a13"/><lb ed="R087" n="0089a10"/>了故。名为宗等。极成有法极成能别者。有法即前 <lb ed="X" n="0910a14"/><lb ed="R087" n="0089a11"/>陈。谓色等法也。以色等有法与宗为依。亦名宗依。 <lb ed="X" n="0910a15"/><lb ed="R087" n="0089a12"/>对能别宗。此即所别也。能别即後陈。谓所立宗体 <lb ed="X" n="0910a16"/><lb ed="R087" n="0089a13"/>也。以依体之上。悉離诸过。故云极成有法极成能 <lb ed="X" n="0910a17"/><lb ed="R087" n="0089a14"/>别也。差别性故者。释成上義。谓宗唯是一。而言有 <lb ed="X" n="0910a18"/><lb ed="R087" n="0089a15"/>法能别者。以依体性差别故。又解。释成宗義。谓此 <lb ed="X" n="0910a19"/><lb ed="R087" n="0089a16"/>真能立宗。有法能别二俱极成。由与似能立中性 <lb ed="X" n="0910a20"/><lb ed="R087" n="0089a17"/>差别故。名真能立宗也。随自下结成宗義也。谓将 <lb ed="X" n="0910a21"/><lb ed="R087" n="0089a18"/>前陈後陈和合一处。随其立者自意乐许所成立 <lb ed="X" n="0910a22"/><lb ed="R087" n="0089b01"/>性。则名为宗。故龙树云。是中唯随自意乐为所成 <lb ed="X" n="0910a23"/><lb ed="R087" n="0089b02"/>立。说名宗。问能别与宗体何异。答奘师云。虽能别 <lb ed="X" n="0910a24"/><lb ed="R087" n="0089b03"/>为宗。立者即许。敌者未诤。犹是宗依。未名宗体。若 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0910b" n="0910b"/> <lb ed="X" n="0910b01"/><lb ed="R087" n="0089b04"/>前陈後陈和合为宗了。立者即许。敌者不许。立敌 <lb ed="X" n="0910b02"/><lb ed="R087" n="0089b05"/>共诤。名为宗体。若立敌未诤。犹是宗依。故起信记 <lb ed="X" n="0910b03"/><lb ed="R087" n="0089b06"/>云。依有能别所别。即斯義也。如有下擧例立宗也。 <lb ed="X" n="0910b04"/><lb ed="R087" n="0089b07"/>如云声是有法<note place="inline">此即极成有法</note>定无常为宗<note place="inline">即极成能别</note>。若三 <lb ed="X" n="0910b05"/><lb ed="R087" n="0089b08"/>支具足。应云所作性故。同喩如甁。异喩如空。此则 <lb ed="X" n="0910b06"/><lb ed="R087" n="0089b09"/>立者定许无常以为宗体。若准瑜伽破壞他宗之 <lb ed="X" n="0910b07"/><lb ed="R087" n="0089b10"/>意。此宗正破敌者声常之论。敌者量云。声是有法 <lb ed="X" n="0910b08"/><lb ed="R087" n="0089b11"/>定常为宗<note place="inline">此犯能别不极成过</note>。因云所作性故<note place="inline">此犯法自相相违过</note>。喩 <lb ed="X" n="0910b09"/><lb ed="R087" n="0089b12"/>如虚空<note place="inline">此犯能立法不成过</note>。此敌者意许常为宗体。以敌立 <lb ed="X" n="0910b10"/><lb ed="R087" n="0089b13"/>者无常之论。敌者不知虚空是非所作。则于因上 <lb ed="X" n="0910b11"/><lb ed="R087" n="0089b14"/>不转。引喩不齐。声常之论不成矣。</p><p xml:id="pX53p0910b1114" cb:place="inline">△二释因分二。 <lb ed="X" n="0910b12"/><lb ed="R087" n="0089b15"/>初标数征列。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0910b13"/><lb ed="R087" n="0089b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0910b1301">因有三相。何等为三。谓遍是宗法性。同品定有性。异 <lb ed="X" n="0910b14"/><lb ed="R087" n="0089b17"/>品遍无性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0910b15"/><lb ed="R087" n="0089b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0910b1501">因者。即所由所以。顺益待藉之義相也。谓于所立 <lb ed="X" n="0910b16"/><lb ed="R087" n="0090a01"/>宗。说其自体及其相貌。是名为因。故大钞云。为由 <lb ed="X" n="0910b17"/><lb ed="R087" n="0090a02"/>有此所由。所以显宗法性。宗果方明。由此即显与 <lb ed="X" n="0910b18"/><lb ed="R087" n="0090a03"/>所立宗。一向一味。能建立宗。名为因也。三相者。谓 <lb ed="X" n="0910b19"/><lb ed="R087" n="0090a04"/>同异遍也。遍相是总。同异为别。何等下征列三相。 <lb ed="X" n="0910b20"/><lb ed="R087" n="0090a05"/>遍是宗法性者。谓能立因。全是宗法。如所作因。全 <lb ed="X" n="0910b21"/><lb ed="R087" n="0090a06"/>是无常。以是宗法故。则因遍宗法。名决定因。若纤 <lb ed="X" n="0910b22"/><lb ed="R087" n="0090a07"/>毫不是。即犹豫因矣。同品定有性者。谓因与宗齐。 <lb ed="X" n="0910b23"/><lb ed="R087" n="0090a08"/>则宗由因有。故龙树论云。宗无因不有。少有不齐。 <lb ed="X" n="0910b24"/><lb ed="R087" n="0090a09"/>则非定有矣。如无常以所作为因方得定有。异品 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0910c" n="0910c"/> <lb ed="X" n="0910c01"/><lb ed="R087" n="0090a10"/>遍无性者。谓于立处全无同品所立。若丝毫有。则 <lb ed="X" n="0910c02"/><lb ed="R087" n="0090a11"/>不遍无矣。如立常以非所作为因。方得遍无。故龙 <lb ed="X" n="0910c03"/><lb ed="R087" n="0090a12"/>树云。此中唯有二种名因。谓同品一切遍有。异品 <lb ed="X" n="0910c04"/><lb ed="R087" n="0090a13"/>一切遍无也。嗟夫同异之说。纷然久矣。而惑者竟 <lb ed="X" n="0910c05"/><lb ed="R087" n="0090a14"/>以异法遣同。良由不知立同异意也。盖立法于因 <lb ed="X" n="0910c06"/><lb ed="R087" n="0090a15"/>喩。必须同异者。其意有三。一恐所立法有所混滥 <lb ed="X" n="0910c07"/><lb ed="R087" n="0090a16"/>故。以同不假异。恐滥异。则不能定有。异不假同。恐 <lb ed="X" n="0910c08"/><lb ed="R087" n="0090a17"/>滥同。则不能遍无。既彼此相滥。而所立法不极成 <lb ed="X" n="0910c09"/><lb ed="R087" n="0090a18"/>矣。二立异。盖为成同。是以同品定有则成。异品遍 <lb ed="X" n="0910c10"/><lb ed="R087" n="0090b01"/>无则遣。遣即是无。非以异法遣同也。故异品遍无。 <lb ed="X" n="0910c11"/><lb ed="R087" n="0090b02"/>则同品极成矣。如说常为成无常。非欲显常也。三 <lb ed="X" n="0910c12"/><lb ed="R087" n="0090b03"/>同异。若立三支无过。则于自所立法极成。能破他 <lb ed="X" n="0910c13"/><lb ed="R087" n="0090b04"/>宗。他宗不能壞也。</p><p xml:id="pX53p0910c1308" cb:place="inline">△二双征别释分三。初释同相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0910c14"/><lb ed="R087" n="0090b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0910c1401">云何名为同品异品。谓所立法。均等義品。说名同品。 <lb ed="X" n="0910c15"/><lb ed="R087" n="0090b06"/>如立无常。甁等无常。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0910001" n="0910001"/>故名同品。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0910c16"/><lb ed="R087" n="0090b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0910c1601">云何下双征。谓所下别释。所立宗者。即宗也。谓能 <lb ed="X" n="0910c17"/><lb ed="R087" n="0090b08"/>立因性。与所立宗。義类均等。说名同品。如立下擧 <lb ed="X" n="0910c18"/><lb ed="R087" n="0090b09"/>例释成。如立无常之宗。以有作为因。甁等为喩。故 <lb ed="X" n="0910c19"/><lb ed="R087" n="0090b10"/>名同品。虽显擧喩。影取因也。</p><p xml:id="pX53p0910c1912" cb:place="inline">△二释异相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0910c20"/><lb ed="R087" n="0090b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0910c2001">异品者。谓于是处。无其所立。若有是常。见非所作。如 <lb ed="X" n="0910c21"/><lb ed="R087" n="0090b12"/>虚空等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0910c22"/><lb ed="R087" n="0090b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0910c2201">异品者。异同品也。谓于下释异義。盖于异处无同 <lb ed="X" n="0910c23"/><lb ed="R087" n="0090b14"/>所立。故名为异。若有下立量显异。谓若有法是常。 <lb ed="X" n="0910c24"/><lb ed="R087" n="0090b15"/>因非所作。喩如虚空。则三支皆异于同。故得无同 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0911a" n="0911a"/> <lb ed="X" n="0911a01"/><lb ed="R087" n="0090b16"/>所立也。龙树云。应以非作证其常。或以无常成所 <lb ed="X" n="0911a02"/><lb ed="R087" n="0090b17"/>作。即斯義矣。</p><p xml:id="pX53p0911a0206" cb:place="inline">△三释遍相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911a03"/><lb ed="R087" n="0090b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0911a0301">此中所作性。或勤勇无间所发性。遍是宗法。于同品 <lb ed="X" n="0911a04"/><lb ed="R087" n="0091a01"/>定有性。异品遍无性。是无常等因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911a05"/><lb ed="R087" n="0091a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0911a0501">此就同品无常因。以释遍相也。此中指同品因中。 <lb ed="X" n="0911a06"/><lb ed="R087" n="0091a03"/>谓于所作等二因。随得一因。全是无常。则因遍宗 <lb ed="X" n="0911a07"/><lb ed="R087" n="0091a04"/>法。故云遍是宗法。</p><p xml:id="pX53p0911a0708" cb:place="inline">于同下明所作因是宗法意。盖 <lb ed="X" n="0911a08"/><lb ed="R087" n="0091a05"/>由所作等。于同品定有。异品遍无。故得是无常因。 <lb ed="X" n="0911a09"/><lb ed="R087" n="0091a06"/>故龙树云。所作性故。能成无常。又云。为于所比。显 <lb ed="X" n="0911a10"/><lb ed="R087" n="0091a07"/>宗法性。故说因言。以能显宗。故能成宗也。然上因 <lb ed="X" n="0911a11"/><lb ed="R087" n="0091a08"/>性有其二种。谓生因了因。生因如种生芽。了因如 <lb ed="X" n="0911a12"/><lb ed="R087" n="0091a09"/>灯照物。此各有三。生因三者。一言生因。二智生因。 <lb ed="X" n="0911a13"/><lb ed="R087" n="0091a10"/>三義生因。了因三者。一智了因。二言了因。三義了 <lb ed="X" n="0911a14"/><lb ed="R087" n="0091a11"/>因。廣如龙树论说。</p><p xml:id="pX53p0911a1408" cb:place="inline">△三释喩分二。初擧数标列。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911a15"/><lb ed="R087" n="0091a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0911a1501">喩有二种。一者同法。二者异法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911a16"/><lb ed="R087" n="0091a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0911a1601">喩者。比晓也。谓即以近事比类。令于深法得晓了 <lb ed="X" n="0911a17"/><lb ed="R087" n="0091a14"/>故。故金刚论云。喩者见边義。谓以所见边。与未所 <lb ed="X" n="0911a18"/><lb ed="R087" n="0091a15"/>见边和合正说。名之为喩。释云。所见边者。谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0911a1801" n="0911a1801"/><anchor xml:id="beg0911a1801" n="0911a1801"/>已<anchor xml:id="end0911a1801"/>显 <lb ed="X" n="0911a19"/><lb ed="R087" n="0091a16"/>了分。未见边者。未显了分。以显了分显未显了分。 <lb ed="X" n="0911a20"/><lb ed="R087" n="0091a17"/>令義平等。所有正说。名能立喩。言同法异法者。谓 <lb ed="X" n="0911a21"/><lb ed="R087" n="0091a18"/>在因名品。在喩名法也。以喩与宗因法同。则名同 <lb ed="X" n="0911a22"/><lb ed="R087" n="0091b01"/>法。异法反此。然喩有体依。如云甁者即是依也。以 <lb ed="X" n="0911a23"/><lb ed="R087" n="0091b02"/>无常作義。证无常宗。名之为体。下皆仿此。</p><p xml:id="pX53p0911a2317" cb:place="inline">△二依 <lb ed="X" n="0911a24"/><lb ed="R087" n="0091b03"/>标别释分二。初释同喩。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0911b" n="0911b"/> <lb ed="X" n="0911b01"/><lb ed="R087" n="0091b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0911b0101">同法者。若于是处。显因同品决定有性。谓若所作。见 <lb ed="X" n="0911b02"/><lb ed="R087" n="0091b05"/>彼无常。譬如甁等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911b03"/><lb ed="R087" n="0091b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0911b0301">同法者。谓所引喩与宗因法同。故名同法。若于下 <lb ed="X" n="0911b04"/><lb ed="R087" n="0091b07"/>释同法義。谓于喩处与因相同。故得决定有性。</p><p xml:id="pX53p0911b0419" cb:place="inline">谓 <lb ed="X" n="0911b05"/><lb ed="R087" n="0091b08"/>若下立量显同也。盖以所作为因。无常为宗。甁等 <lb ed="X" n="0911b06"/><lb ed="R087" n="0091b09"/>为喩。三支<g ref="#CB04474">泯</g>然。故云同也。</p><p xml:id="pX53p0911b0611" cb:place="inline">△二释异喩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911b07"/><lb ed="R087" n="0091b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0911b0701">异法者。若于是处。说所立无。因遍非有。谓若是常。见 <lb ed="X" n="0911b08"/><lb ed="R087" n="0091b11"/>非所作。如虚空等。此中常言。表非无常。非所作言。表 <lb ed="X" n="0911b09"/><lb ed="R087" n="0091b12"/>无所作。如有非有。说名非有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911b10"/><lb ed="R087" n="0091b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0911b1001">异法者。异同法也。</p><p xml:id="pX53p0911b1008" cb:place="inline">若于下释异義。谓于喩处说所 <lb ed="X" n="0911b11"/><lb ed="R087" n="0091b14"/>立无。同宗说因。遍无同因。故名异法。</p><p xml:id="pX53p0911b1115" cb:place="inline">谓若下立量 <lb ed="X" n="0911b12"/><lb ed="R087" n="0091b15"/>显异。</p><p xml:id="pX53p0911b1203" cb:place="inline">此中下褈申异義。以显无同品宗因也。此中 <lb ed="X" n="0911b13"/><lb ed="R087" n="0091b16"/>即异法中也。常非无常则无同宗。非所作无作则 <lb ed="X" n="0911b14"/><lb ed="R087" n="0091b17"/>无同因。</p><p xml:id="pX53p0911b1404" cb:place="inline">如有下引例。以明虚空非甁等也。盖异喩 <lb ed="X" n="0911b15"/><lb ed="R087" n="0091b18"/>如虚空言。表非甁等。如对有言非有。说非是有也。 <lb ed="X" n="0911b16"/><lb ed="R087" n="0092a01"/>既异法无同。则立法极成。而離异过矣。</p><p xml:id="pX53p0911b1616" cb:place="inline">△二总结 <lb ed="X" n="0911b17"/><lb ed="R087" n="0092a02"/>能立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911b18"/><lb ed="R087" n="0092a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0911b1801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0911b1801" n="0911b1801"/><anchor xml:id="beg0911b1801" n="0911b1801"/>已<anchor xml:id="end0911b1801"/>说宗等因。如是多言。开悟他时。说名能立。如说声 <lb ed="X" n="0911b19"/><lb ed="R087" n="0092a04"/>无常者。是立宗言。所作性故者。是宗法言。若是所作 <lb ed="X" n="0911b20"/><lb ed="R087" n="0092a05"/>见彼无常如甁等者。是随同品言。若是其常见非所 <lb ed="X" n="0911b21"/><lb ed="R087" n="0092a06"/>作如虚空者。是远離言。唯此三分。说名能立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911b22"/><lb ed="R087" n="0092a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0911b2201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0911b2201" n="0911b2201"/><anchor xml:id="beg0911b2201" n="0911b2201"/>已<anchor xml:id="end0911b2201"/>说下对前总结也。由前标云。宗等多言名为能 <lb ed="X" n="0911b23"/><lb ed="R087" n="0092a08"/>立。上<anchor xml:id="nkr_note_add_0911b2301" n="0911b2301"/><anchor xml:id="beg0911b2301" n="0911b2301"/>已<anchor xml:id="end0911b2301"/>廣说。故此总结。自如说下。结前三分。以明 <lb ed="X" n="0911b24"/><lb ed="R087" n="0092a09"/>能立极成也。</p><p xml:id="pX53p0911b2406" cb:place="inline">远離言者。谓于异中。无同所立故。得 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0911c" n="0911c"/> <lb ed="X" n="0911c01"/><lb ed="R087" n="0092a10"/>无常等三法远離。而能立法极成矣。初门竟。</p><p xml:id="pX53p0911c0118" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0911c02"/><lb ed="R087" n="0092a11"/>似能立分三。初明宗过分三。初标宗列过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911c03"/><lb ed="R087" n="0092a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0911c0301">虽乐成立。由与现量等相违故。名似立宗。谓现量相 <lb ed="X" n="0911c04"/><lb ed="R087" n="0092a13"/>违。比量相违。自教相违。世间相违。自语相违。能别不 <lb ed="X" n="0911c05"/><lb ed="R087" n="0092a14"/>极成。所别不极成。俱不极成。相符极成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911c06"/><lb ed="R087" n="0092a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0911c0601">此明似宗之过也。</p><p xml:id="pX53p0911c0608" cb:place="inline">虽乐下先标似宗。谓现下列过。 <lb ed="X" n="0911c07"/><lb ed="R087" n="0092a16"/>盖于现量等五。一有相违。则立法不成。能别等四。 <lb ed="X" n="0911c08"/><lb ed="R087" n="0092a17"/>由于前陈後陈有立敌不许故。義亦不成。</p><p xml:id="pX53p0911c0817" cb:place="inline">△二依 <lb ed="X" n="0911c09"/><lb ed="R087" n="0092a18"/>标别释分二。初释相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911c10"/><lb ed="R087" n="0092b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0911c1001">此中现量相违者。如说声非所闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911c11"/><lb ed="R087" n="0092b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0911c1101">此中似立中也。色等诸法。五根对时。不待名言。无 <lb ed="X" n="0911c12"/><lb ed="R087" n="0092b03"/>筹度心。取境亲明。名为现量。</p><p xml:id="pX53p0911c1212" cb:place="inline">相违者。谓宗违现量 <lb ed="X" n="0911c13"/><lb ed="R087" n="0092b04"/>也。</p><p xml:id="pX53p0911c1302" cb:place="inline">如说下擧例明过。下凡言如者仿此。然声是耳 <lb ed="X" n="0911c14"/><lb ed="R087" n="0092b05"/>之所闻。既以非所闻为宗。得不违于现量乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911c15"/><lb ed="R087" n="0092b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0911c1501">比量相违者。如说甁等是常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911c16"/><lb ed="R087" n="0092b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0911c1601">比量者。谓比拟度量。如见烟度火等。</p><p xml:id="pX53p0911c1615" cb:place="inline">相违者。谓宗 <lb ed="X" n="0911c17"/><lb ed="R087" n="0092b08"/>违比量也。然甁乃所作。本是无常。既说为常。比度 <lb ed="X" n="0911c18"/><lb ed="R087" n="0092b09"/>不著。则与比量相违也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911c19"/><lb ed="R087" n="0092b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0911c1901">自教相违者。如勝论师立声为常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911c20"/><lb ed="R087" n="0092b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0911c2001">卫世之教。但立非常。今于声有法上。立为常者。则 <lb ed="X" n="0911c21"/><lb ed="R087" n="0092b12"/>与自教相违。勝论即卫世。乃计无者。计无而又执 <lb ed="X" n="0911c22"/><lb ed="R087" n="0092b13"/>声为常。岂不违于自教耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0911c23"/><lb ed="R087" n="0092b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0911c2301">世间相违者。如说怀兔非月有故。又如说言。人顶骨 <lb ed="X" n="0911c24"/><lb ed="R087" n="0092b15"/>净。众生分故。犹如螺贝。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0912a" n="0912a"/> <lb ed="X" n="0912a01"/><lb ed="R087" n="0092b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0912a0101">怀兔因月。世所共知。今说怀兔非因月有。又顶骨 <lb ed="X" n="0912a02"/><lb ed="R087" n="0092b17"/>不净。亦世所共知。今言人顶骨净。喩如螺贝。二皆 <lb ed="X" n="0912a03"/><lb ed="R087" n="0092b18"/>与世间相违也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912a04"/><lb ed="R087" n="0093a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0912a0401">自语相违者。如言我母是其石女。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912a05"/><lb ed="R087" n="0093a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0912a0501">此与自语相违也。鞠我育我。方为我母。石女无能 <lb ed="X" n="0912a06"/><lb ed="R087" n="0093a03"/>养育。实非我母。而言我母是其石女。岂不与自语 <lb ed="X" n="0912a07"/><lb ed="R087" n="0093a04"/>相违哉。</p><p xml:id="pX53p0912a0704" cb:place="inline">△二释不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912a08"/><lb ed="R087" n="0093a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0912a0801">能别不极成者。如<persName>佛</persName>弟子。对数论师。立声灭壞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912a09"/><lb ed="R087" n="0093a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0912a0901">能别者。即後陈灭壞宗也。不极成者。谓<persName>佛</persName>弟子。对 <lb ed="X" n="0912a10"/><lb ed="R087" n="0093a07"/>彼计常论师。于声有法上。立灭壞宗。论师不许此 <lb ed="X" n="0912a11"/><lb ed="R087" n="0093a08"/>宗。故云能别不极成。数论即僧佉。乃计常者。问理 <lb ed="X" n="0912a12"/><lb ed="R087" n="0093a09"/>当以灭壞破常。何犯此过耶。答奘师云。夫立比量。 <lb ed="X" n="0912a13"/><lb ed="R087" n="0093a10"/>有自他共。随其所应。各有标简。若自比量。自许言 <lb ed="X" n="0912a14"/><lb ed="R087" n="0093a11"/>简。若他比量。汝执言简。若共比量。勝義言简。今立 <lb ed="X" n="0912a15"/><lb ed="R087" n="0093a12"/>者于後陈上。不能就<anchor xml:id="nkr_note_add_0912a1501" n="0912a1501"/><anchor xml:id="beg0912a1501" n="0912a1501"/>己<anchor xml:id="end0912a1501"/>所立。寄言简过。令他解了。 <lb ed="X" n="0912a16"/><lb ed="R087" n="0093a13"/>故招斯咎。大钞云。自者。谓自立義。令他解了。如萨 <lb ed="X" n="0912a17"/><lb ed="R087" n="0093a14"/>婆多宗立无表色。自立量云。我无表色。定是实色。 <lb ed="X" n="0912a18"/><lb ed="R087" n="0093a15"/>许色性故。如许色声。他者。谓于他立中。出宗因过。 <lb ed="X" n="0912a19"/><lb ed="R087" n="0093a16"/>如大乘破萨婆多宗云。汝无表色非定实色。许无 <lb ed="X" n="0912a20"/><lb ed="R087" n="0093a17"/>对故。如心心所。共者。谓于他立中。出比量过故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912a21"/><lb ed="R087" n="0093a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0912a2101">所别不极成者。如数论师。对<persName>佛</persName>弟子。说我是思。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912a22"/><lb ed="R087" n="0093b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0912a2201">所别者。即前陈神我也。</p><p xml:id="pX53p0912a2210" cb:place="inline">不极成者。谓此论师说神 <lb ed="X" n="0912a23"/><lb ed="R087" n="0093b02"/>我是思。内教弗许神我。故云所别不极成。唐三藏 <lb ed="X" n="0912a24"/><lb ed="R087" n="0093b03"/>立唯识比量云。定不離眼识宗。是极成能别。盖指 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0912b" n="0912b"/> <lb ed="X" n="0912b01"/><lb ed="R087" n="0093b04"/>後陈宗法为能别。又云。大乘说<persName>佛</persName>无漏色。小乘说 <lb ed="X" n="0912b02"/><lb ed="R087" n="0093b05"/><persName>佛</persName>有漏色。若将此二种色。立为唯识。则彼此不共 <lb ed="X" n="0912b03"/><lb ed="R087" n="0093b06"/>许。便犯自他一分所别不极成。盖指前陈有法。为 <lb ed="X" n="0912b04"/><lb ed="R087" n="0093b07"/>所别。近有以外道不许<persName>佛</persName>弟子所立宗。为能别不 <lb ed="X" n="0912b05"/><lb ed="R087" n="0093b08"/>极成。以<persName>佛</persName>弟子不许外道所立宗。名所别不极成 <lb ed="X" n="0912b06"/><lb ed="R087" n="0093b09"/>者。谬也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912b07"/><lb ed="R087" n="0093b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0912b0701">俱不极成者。如勝论师。对<persName>佛</persName>弟子。立我以为和合因 <lb ed="X" n="0912b08"/><lb ed="R087" n="0093b11"/>缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912b09"/><lb ed="R087" n="0093b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0912b0901">此明能别所别俱不极成也。谓勝论师于我有法 <lb ed="X" n="0912b10"/><lb ed="R087" n="0093b13"/>上。立和合因缘宗。内教皆不定许。故云俱不极成。 <lb ed="X" n="0912b11"/><lb ed="R087" n="0093b14"/>盖外以神我为我。非真常之我。则所别有法不成。 <lb ed="X" n="0912b12"/><lb ed="R087" n="0093b15"/>以我为和合因缘。非<persName>佛</persName>所说正因缘義。则能别宗 <lb ed="X" n="0912b13"/><lb ed="R087" n="0093b16"/>不成也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912b14"/><lb ed="R087" n="0093b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0912b1401">相符极成者。如说声是所闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912b15"/><lb ed="R087" n="0093b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0912b1501">奘师云。相扶铭为扶宗之过。今云。符者。如立者于 <lb ed="X" n="0912b16"/><lb ed="R087" n="0094a01"/>声有法上。立所闻宗。意欲别彼成自宗義。而反与 <lb ed="X" n="0912b17"/><lb ed="R087" n="0094a02"/>彼相符。故名相符极成。</p><p xml:id="pX53p0912b1710" cb:place="inline">△三结过归宗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912b18"/><lb ed="R087" n="0094a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0912b1801">如是多言。是遣诸法自相门故。不容成故。立无果故。 <lb ed="X" n="0912b19"/><lb ed="R087" n="0094a04"/>名似立宗过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912b20"/><lb ed="R087" n="0094a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0912b2001">结前九过之言。以归宗也。夫立比量。必先以智达 <lb ed="X" n="0912b21"/><lb ed="R087" n="0094a06"/>万法因。则凡所立量。随自相而不违。宗必成。果必 <lb ed="X" n="0912b22"/><lb ed="R087" n="0094a07"/>有也。今此所立。既与现量等相违。是违诸法自相。 <lb ed="X" n="0912b23"/><lb ed="R087" n="0094a08"/>则宗不成。而无果故。名似立宗也。遣即违義。</p><p xml:id="pX53p0912b2318" cb:place="inline">不容 <lb ed="X" n="0912b24"/><lb ed="R087" n="0094a09"/>成者。谓于前九。一有相违。则不容成立也。</p><p xml:id="pX53p0912b2417" cb:place="inline">立无果 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0912c" n="0912c"/> <lb ed="X" n="0912c01"/><lb ed="R087" n="0094a10"/>者。谓宗既不成。则无果矣。</p><p xml:id="pX53p0912c0111" cb:place="inline">△二明因过分二。初蹑 <lb ed="X" n="0912c02"/><lb ed="R087" n="0094a11"/>前标後。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912c03"/><lb ed="R087" n="0094a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0912c0301"><anchor xml:id="nkr_note_add_0912c0301" n="0912c0301"/><anchor xml:id="beg0912c0301" n="0912c0301"/>已<anchor xml:id="end0912c0301"/>说似宗。当说似因。不成。不定。及与相违。是名似因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912c04"/><lb ed="R087" n="0094a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0912c0401">蹑前总标似因也。</p><p xml:id="pX53p0912c0408" cb:place="inline">似因者。因违所立。即名似因。故 <lb ed="X" n="0912c05"/><lb ed="R087" n="0094a14"/>方便心论云。似因者。如<g ref="#CB08504">焰</g>似水。而实非水。若有论 <lb ed="X" n="0912c06"/><lb ed="R087" n="0094a15"/>者。严饰言词。以为水者。是名似因。</p><p xml:id="pX53p0912c0614" cb:place="inline">△二依标别释 <lb ed="X" n="0912c07"/><lb ed="R087" n="0094a16"/>分三。初释不成分二。初总擧列数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912c08"/><lb ed="R087" n="0094a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0912c0801">不成有四。一两俱不成。二随一不成。三犹豫不成。四 <lb ed="X" n="0912c09"/><lb ed="R087" n="0094a18"/>所依不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912c10"/><lb ed="R087" n="0094b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0912c1001">不成四者。一因于宗上。立敌二家俱不定许。二但 <lb ed="X" n="0912c11"/><lb ed="R087" n="0094b02"/>敌者不许。三因于宗上犹豫不决。四计虚空实有。 <lb ed="X" n="0912c12"/><lb ed="R087" n="0094b03"/>对无空论。所依不成。此皆不成之过也。</p><p xml:id="pX53p0912c1216" cb:place="inline">△二别释 <lb ed="X" n="0912c13"/><lb ed="R087" n="0094b04"/>过義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912c14"/><lb ed="R087" n="0094b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0912c1401">如成立声为无常等。若言是眼所见性故。两俱不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912c15"/><lb ed="R087" n="0094b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0912c1501">两俱不成者。谓能立因。立敌不许。遍是立法。如于 <lb ed="X" n="0912c16"/><lb ed="R087" n="0094b07"/>声有法上。立无常为宗。以眼所见性为因。彼此不 <lb ed="X" n="0912c17"/><lb ed="R087" n="0094b08"/>许。名两俱不成。故龙树云。彼此不许。定非宗法。如 <lb ed="X" n="0912c18"/><lb ed="R087" n="0094b09"/>有成立声是无常眼所见故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912c19"/><lb ed="R087" n="0094b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0912c1901">所作性故。对声显论。随一不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0912c20"/><lb ed="R087" n="0094b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0912c2001">此正言因以略宗也。具足应云。如有成宗声为无 <lb ed="X" n="0912c21"/><lb ed="R087" n="0094b12"/>常。因云所作性故。此因但是立者自许。若对声显 <lb ed="X" n="0912c22"/><lb ed="R087" n="0094b13"/>常宗。论所作因。敌者弗许。名随一不成。故龙树云。 <lb ed="X" n="0912c23"/><lb ed="R087" n="0094b14"/>又如敌论不同许者。如对声显论。所作性故。</p><p xml:id="pX53p0912c2318" cb:place="inline">声显 <lb ed="X" n="0912c24"/><lb ed="R087" n="0094b15"/>者。瑜伽第六云。外声论师。谓声相常住。无生无灭。 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0913a" n="0913a"/> <lb ed="X" n="0913a01"/><lb ed="R087" n="0094b16"/>然由吐宣。方得显了。故名声显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913a02"/><lb ed="R087" n="0094b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0913a0201">于雾等性。起疑惑时。为成大种和合火有。而有所说。 <lb ed="X" n="0913a03"/><lb ed="R087" n="0094b18"/>犹豫不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913a04"/><lb ed="R087" n="0095a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0913a0401">雾者有法也。疑惑。疑雾为烟也。大种指四大。以大 <lb ed="X" n="0913a05"/><lb ed="R087" n="0095a02"/>种与火和合。乃有烟相。为成烟故。而有所说。今于 <lb ed="X" n="0913a06"/><lb ed="R087" n="0095a03"/>雾等性。疑惑为烟。为成大种和合火有。而有所说。 <lb ed="X" n="0913a07"/><lb ed="R087" n="0095a04"/>必不令人生智。则立法不成。故云犹豫不成。如说 <lb ed="X" n="0913a08"/><lb ed="R087" n="0095a05"/>声常。犹豫不决。立所闻因。则于常无常宗。不能决 <lb ed="X" n="0913a09"/><lb ed="R087" n="0095a06"/>定。即斯義也。此节但明犹豫所以。大似不须立量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913a10"/><lb ed="R087" n="0095a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0913a1001">虚空实有。德所依故。对无空论。所依不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913a11"/><lb ed="R087" n="0095a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0913a1101">虚空有法也。实有宗体也。因云。德所依故。此因若 <lb ed="X" n="0913a12"/><lb ed="R087" n="0095a09"/>对无虚空论。则所依不成。以虚空尙无。曷者为德 <lb ed="X" n="0913a13"/><lb ed="R087" n="0095a10"/>所依乎。故龙树云。对不立有虚空所论。有法不成。 <lb ed="X" n="0913a14"/><lb ed="R087" n="0095a11"/>即此義也。</p><p xml:id="pX53p0913a1405" cb:place="inline">△二释不定分二。初总擧列数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913a15"/><lb ed="R087" n="0095a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0913a1501">不定有六。一共。二不共。三同品一分转。异品遍转。四 <lb ed="X" n="0913a16"/><lb ed="R087" n="0095a13"/>异品一分转。同品遍转。五俱品一分转。六相违决定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913a17"/><lb ed="R087" n="0095a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0913a1701">言不定者。谓因于宗上。不能决定。同品异品有无 <lb ed="X" n="0913a18"/><lb ed="R087" n="0095a15"/>不定。于立敌三支。彼此相违。不能定成一宗。皆不 <lb ed="X" n="0913a19"/><lb ed="R087" n="0095a16"/>定因也。</p><p xml:id="pX53p0913a1904" cb:place="inline">△二别释过義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913a20"/><lb ed="R087" n="0095a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0913a2001">此中共者。如言声常。所量性故。常无常品。皆共此因。 <lb ed="X" n="0913a21"/><lb ed="R087" n="0095a18"/>是故不定。为如甁等。所量声故。声是无常。为如空等。 <lb ed="X" n="0913a22"/><lb ed="R087" n="0095b01"/>所量性故。声是其常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913a23"/><lb ed="R087" n="0095b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0913a2301">言共者。谓一因性二宗共有也。</p><p xml:id="pX53p0913a2313" cb:place="inline">如言下立量。</p><p xml:id="pX53p0913a2318" cb:place="inline">常无 <lb ed="X" n="0913a24"/><lb ed="R087" n="0095b03"/>常下结过。谓所量一因。能成常无常二宗。既二宗 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0913b" n="0913b"/> <lb ed="X" n="0913b01"/><lb ed="R087" n="0095b04"/>共一因性。则此一因于二宗中。无决定能。故名不 <lb ed="X" n="0913b02"/><lb ed="R087" n="0095b05"/>定因也。</p><p xml:id="pX53p0913b0204" cb:place="inline">为如下出不定所以。为如甁等。所量因故。 <lb ed="X" n="0913b03"/><lb ed="R087" n="0095b06"/>声是无常。为如空等。所量因故。声即是常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913b04"/><lb ed="R087" n="0095b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0913b0401">言不共者。如说声常。所闻性故。常无常品。皆離此因。 <lb ed="X" n="0913b05"/><lb ed="R087" n="0095b08"/>常无常外。馀非有故。是犹豫因。此所闻性。其犹何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913b06"/><lb ed="R087" n="0095b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0913b0601">言不共者。谓一因性。二宗皆无。故名不共。</p><p xml:id="pX53p0913b0617" cb:place="inline">如说下 <lb ed="X" n="0913b07"/><lb ed="R087" n="0095b10"/>擧量。</p><p xml:id="pX53p0913b0703" cb:place="inline">常无常下辩过。谓常以非作为因。无常以作 <lb ed="X" n="0913b08"/><lb ed="R087" n="0095b11"/>为因。此所闻因。二宗俱无。故云皆離。不独常无常 <lb ed="X" n="0913b09"/><lb ed="R087" n="0095b12"/>品。皆離此因。即常无常外。馀宗亦非有。与此因相。 <lb ed="X" n="0913b10"/><lb ed="R087" n="0095b13"/>为决定者也。故曰犹豫因。</p><p xml:id="pX53p0913b1011" cb:place="inline">此所下诘辞。出犹豫所 <lb ed="X" n="0913b11"/><lb ed="R087" n="0095b14"/>以。谓此因性既離于常无常品。其犹何等之类乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913b12"/><lb ed="R087" n="0095b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0913b1201">同品一分转异品遍转者。如说声非勤勇无间所发。 <lb ed="X" n="0913b13"/><lb ed="R087" n="0095b16"/>无常性故。此中非勤勇无间所发宗。以电空等为其 <lb ed="X" n="0913b14"/><lb ed="R087" n="0095b17"/>同品。此无常性。于电等有。于空等无。非勤勇无间所 <lb ed="X" n="0913b15"/><lb ed="R087" n="0095b18"/>发宗。以甁等为异品。于彼遍有。此因以电以甁为同 <lb ed="X" n="0913b16"/><lb ed="R087" n="0096a01"/>法故。</p><p xml:id="pX53p0913b1603" cb:place="inline">亦是不定。为如甁等无常性故。彼是勤勇无间 <lb ed="X" n="0913b17"/><lb ed="R087" n="0096a02"/>所发。为如电等无常性故。彼非勤勇无间所发。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913b18"/><lb ed="R087" n="0096a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0913b1801">夫言因者。必于同品遍有异品遍无。方是正因。今 <lb ed="X" n="0913b19"/><lb ed="R087" n="0096a04"/>于同品。<anchor xml:id="nkr_note_add_0913b1901" n="0913b1901"/><anchor xml:id="beg0913b1901" n="0913b1901"/>但<anchor xml:id="end0913b1901"/>一分转。异品反遍转。斯则有处不有。无 <lb ed="X" n="0913b20"/><lb ed="R087" n="0096a05"/>处不无。故成过也。</p><p xml:id="pX53p0913b2008" cb:place="inline">如说下立量。声是有法。非等为 <lb ed="X" n="0913b21"/><lb ed="R087" n="0096a06"/>宗。因云无常性故。</p><p xml:id="pX53p0913b2108" cb:place="inline">非勤勇者。如风声也。</p><p xml:id="pX53p0913b2116" cb:place="inline">此中下辩 <lb ed="X" n="0913b22"/><lb ed="R087" n="0096a07"/>过。谓此宗若以电空二法为同喩。则此无常因。</p><p xml:id="pX53p0913b2219" cb:place="inline">于 <lb ed="X" n="0913b23"/><lb ed="R087" n="0096a08"/>电等是有。以电刹那不住。无常性故。</p><p xml:id="pX53p0913b2315" cb:place="inline">于空等是无。 <lb ed="X" n="0913b24"/><lb ed="R087" n="0096a09"/>以空恒住。非无常故。此二<anchor xml:id="nkr_note_add_0913b2401" n="0913b2401"/><anchor xml:id="beg0913b2401" n="0913b2401"/>但<anchor xml:id="end0913b2401"/>于电一分转。故为不 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0913c" n="0913c"/> <lb ed="X" n="0913c01"/><lb ed="R087" n="0096a10"/>定因。此宗若以甁等为异喩。则遍有同品因性异 <lb ed="X" n="0913c02"/><lb ed="R087" n="0096a11"/>品反遍转。盖此无常因。以甁与电。皆属同法故。今 <lb ed="X" n="0913c03"/><lb ed="R087" n="0096a12"/>以甁为异喩。实滥同因故。亦为不定因。</p><p xml:id="pX53p0913c0316" cb:place="inline">为如下出 <lb ed="X" n="0913c04"/><lb ed="R087" n="0096a13"/>同相。为甁电等。皆是无常性故。是勤勇非勤勇等 <lb ed="X" n="0913c05"/><lb ed="R087" n="0096a14"/>是宗。此宗于同异中。虽俱无过。然此但出因过。不 <lb ed="X" n="0913c06"/><lb ed="R087" n="0096a15"/>论宗过有无也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913c07"/><lb ed="R087" n="0096a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0913c0701">异品一分转同品遍转者。如立宗言。声是勤勇无间 <lb ed="X" n="0913c08"/><lb ed="R087" n="0096a17"/>所发。无常性故。勤勇无间所发宗。以甁等为同品。其 <lb ed="X" n="0913c09"/><lb ed="R087" n="0096a18"/>无常性。于此遍有。以电空等为异品。于彼一分电等 <lb ed="X" n="0913c10"/><lb ed="R087" n="0096b01"/>是有。空等是无。是故如前亦为不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913c11"/><lb ed="R087" n="0096b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0913c1101">此明异品一分过也。</p><p xml:id="pX53p0913c1109" cb:place="inline">如立下立量。勤勇下辩过。谓 <lb ed="X" n="0913c12"/><lb ed="R087" n="0096b03"/>此宗以甁为同喩。甁是无常性故。于此遍有。故曰 <lb ed="X" n="0913c13"/><lb ed="R087" n="0096b04"/>遍转。若以电空为异喩。则于电一分是有。于空一 <lb ed="X" n="0913c14"/><lb ed="R087" n="0096b05"/>分是无。故曰一分转。</p><p xml:id="pX53p0913c1409" cb:place="inline">是故下例前结过。谓此因以 <lb ed="X" n="0913c15"/><lb ed="R087" n="0096b06"/>电与甁皆属同法故。亦为不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913c16"/><lb ed="R087" n="0096b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0913c1601">俱品一分转者。如说声常。无质碍故。此中常宗。以虚 <lb ed="X" n="0913c17"/><lb ed="R087" n="0096b08"/>空极微为同品。无质碍性。于虚空等有于极微等无。 <lb ed="X" n="0913c18"/><lb ed="R087" n="0096b09"/>以甁乐等为异品。于乐等有。于甁等无。是故此因以 <lb ed="X" n="0913c19"/><lb ed="R087" n="0096b10"/>乐以空为同法。故亦名不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0913c20"/><lb ed="R087" n="0096b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0913c2001">此于同异喩。皆一分转。故名俱品一分转。以违同 <lb ed="X" n="0913c21"/><lb ed="R087" n="0096b12"/>品遍有异品遍无。所以成过也。</p><p xml:id="pX53p0913c2113" cb:place="inline">如说下立量。此中 <lb ed="X" n="0913c22"/><lb ed="R087" n="0096b13"/>下辩过。谓此常宗若以空微二法为同喩。则此无 <lb ed="X" n="0913c23"/><lb ed="R087" n="0096b14"/>质碍因。于虚空等是有。以虚空无质碍故。于极微 <lb ed="X" n="0913c24"/><lb ed="R087" n="0096b15"/>等是无。以极微质碍性故。此二但于空一分转故。 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0914a" n="0914a"/> <lb ed="X" n="0914a01"/><lb ed="R087" n="0096b16"/>为不定因。若以甁乐二法为异喩。则于乐等是有。 <lb ed="X" n="0914a02"/><lb ed="R087" n="0096b17"/>以乐无质碍故。于甁等是无。以甁质碍故。此二于 <lb ed="X" n="0914a03"/><lb ed="R087" n="0096b18"/>乐一分转。是故下结过。谓此因以乐以空。皆属同 <lb ed="X" n="0914a04"/><lb ed="R087" n="0097a01"/>法故。乐既与空同法。今反以为异喩。则异品不遍 <lb ed="X" n="0914a05"/><lb ed="R087" n="0097a02"/>无故。亦为不定因也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914a06"/><lb ed="R087" n="0097a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0914a0601">相违决定者。如立宗言。声是无常。所作性故。譬如甁 <lb ed="X" n="0914a07"/><lb ed="R087" n="0097a04"/>等。有立声常。所闻性故。譬如声性。此二皆是犹豫因 <lb ed="X" n="0914a08"/><lb ed="R087" n="0097a05"/>故。俱名不定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914a09"/><lb ed="R087" n="0097a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0914a0901">奘师云。夫立敌共诤一有法。因喩各异。皆具三相。 <lb ed="X" n="0914a10"/><lb ed="R087" n="0097a07"/>谓同异遍也。但互不生其正智。两家犹豫。不能定 <lb ed="X" n="0914a11"/><lb ed="R087" n="0097a08"/>成一宗。名决定相违不定过。如声之一法是同。立 <lb ed="X" n="0914a12"/><lb ed="R087" n="0097a09"/>量各别。既互不生其正智。即是犹豫不定因也。问 <lb ed="X" n="0914a13"/><lb ed="R087" n="0097a10"/>声是无常。所作性故。喩如甁等。此乃真能立中。例 <lb ed="X" n="0914a14"/><lb ed="R087" n="0097a11"/>擧以明正理。何故亦成不定。答凡立比量。欲破他 <lb ed="X" n="0914a15"/><lb ed="R087" n="0097a12"/>时。必须就<anchor xml:id="nkr_note_add_0914a1501" n="0914a1501"/><anchor xml:id="beg0914a1501" n="0914a1501"/>己<anchor xml:id="end0914a1501"/>所立寄言简过。则能生他正智。定成 <lb ed="X" n="0914a16"/><lb ed="R087" n="0097a13"/>一宗。而无不定之过。不然。亦成不定。</p><p xml:id="pX53p0914a1615" cb:place="inline">△三释相违 <lb ed="X" n="0914a17"/><lb ed="R087" n="0097a14"/>分二。初标数列名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914a18"/><lb ed="R087" n="0097a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0914a1801">相违有四。谓法自相相违因。法差别相违因。有法自 <lb ed="X" n="0914a19"/><lb ed="R087" n="0097a16"/>相相违因。有法差别相违因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914a20"/><lb ed="R087" n="0097a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0914a2001">相违者。因法宗体宗依。共有四过。</p><p xml:id="pX53p0914a2014" cb:place="inline">△二依标别释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914a21"/><lb ed="R087" n="0097a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0914a2101">此中法自相相违因者。如说声常。所作性故。或勤勇 <lb ed="X" n="0914a22"/><lb ed="R087" n="0097b01"/>无间所发性故。此因唯于异品中有。是故相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914a23"/><lb ed="R087" n="0097b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0914a2301">法自相者。即後陈宗法之自相也。相违因者。谓因 <lb ed="X" n="0914a24"/><lb ed="R087" n="0097b03"/>与法自相相违也。如说下立量云。声是有法。定常 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0914b" n="0914b"/> <lb ed="X" n="0914b01"/><lb ed="R087" n="0097b04"/>为宗。因云所作所发性故。此因下辩过。谓此所作 <lb ed="X" n="0914b02"/><lb ed="R087" n="0097b05"/>性是无常因。唯应异品有。今以之证常宗。是故相 <lb ed="X" n="0914b03"/><lb ed="R087" n="0097b06"/>违。故曰同品无处。不成立者之宗。异品有处。反成 <lb ed="X" n="0914b04"/><lb ed="R087" n="0097b07"/>敌者相违宗義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b05"/><lb ed="R087" n="0097b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0914b0501">法差别相违因者。如说眼等。必为他用。积聚性故。如 <lb ed="X" n="0914b06"/><lb ed="R087" n="0097b09"/>卧具等。此因如能成立。眼等必为他用。如是亦能成 <lb ed="X" n="0914b07"/><lb ed="R087" n="0097b10"/>立所立法差别相违。积聚他用诸卧具等。为积聚他 <lb ed="X" n="0914b08"/><lb ed="R087" n="0097b11"/>所受用故<note place="inline">积聚有本作积集</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b09"/><lb ed="R087" n="0097b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0914b0901">法差别者。谓後陈宗体中。而有意许差别之相也。 <lb ed="X" n="0914b10"/><lb ed="R087" n="0097b13"/>相违因者。谓因与法差别相违也。如说下立量。谓 <lb ed="X" n="0914b11"/><lb ed="R087" n="0097b14"/>如眼等必为他用。即有意许。必不为他用之差别 <lb ed="X" n="0914b12"/><lb ed="R087" n="0097b15"/>故。此因下出过。谓此积聚因。如能成立。必为他用。 <lb ed="X" n="0914b13"/><lb ed="R087" n="0097b16"/>即与必不为他用相违。则一擧两成。故云此因如 <lb ed="X" n="0914b14"/><lb ed="R087" n="0097b17"/>能成立眼等必为他用。如是亦能成立所立法差 <lb ed="X" n="0914b15"/><lb ed="R087" n="0097b18"/>别相违也。积聚下结成必为他用。按金七十论云。 <lb ed="X" n="0914b16"/><lb ed="R087" n="0098a01"/>自性我知二法和合。生诸万法。与我受用。故知有 <lb ed="X" n="0914b17"/><lb ed="R087" n="0098a02"/>我。又颂问云。云何知有我。答云。聚集为他故。长行 <lb ed="X" n="0914b18"/><lb ed="R087" n="0098a03"/>释云。我见世间一切聚集。幷是为他。譬如床席等 <lb ed="X" n="0914b19"/><lb ed="R087" n="0098a04"/>聚。非为自用。必皆为人设。乃至五大聚名身。是身 <lb ed="X" n="0914b20"/><lb ed="R087" n="0098a05"/>非自为。决定知为他。他者即是我。故知我实有。據 <lb ed="X" n="0914b21"/><lb ed="R087" n="0098a06"/>此则立者积聚之因。信但能成立。必为他用审矣。 <lb ed="X" n="0914b22"/><lb ed="R087" n="0098a07"/>岂不成法差别相违过乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914b23"/><lb ed="R087" n="0098a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0914b2301">有法自相相违因者。如说有性。非实非德非业。有一 <lb ed="X" n="0914b24"/><lb ed="R087" n="0098a09"/>实故。有德业故。如同异性。此因如能成遮实等。如是 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0914c" n="0914c"/> <lb ed="X" n="0914c01"/><lb ed="R087" n="0098a10"/>亦能成遮有性。俱决定故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c02"/><lb ed="R087" n="0098a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0914c0201">有法自相者。即前陈有法之自相也。相违因者。谓 <lb ed="X" n="0914c03"/><lb ed="R087" n="0098a12"/>因与有法自相相违也。如说下立量云。有性是有 <lb ed="X" n="0914c04"/><lb ed="R087" n="0098a13"/>法。非实德业故。是宗法。因云有实德业故。喩云如 <lb ed="X" n="0914c05"/><lb ed="R087" n="0098a14"/>同异性。有性者。即六句中大有性也。大钞云。实德 <lb ed="X" n="0914c06"/><lb ed="R087" n="0098a15"/>业三同一有故。離实德业外。别有一法为体。由此 <lb ed="X" n="0914c07"/><lb ed="R087" n="0098a16"/>大有。有实等故。然據此大有性说具含二義。实德 <lb ed="X" n="0914c08"/><lb ed="R087" n="0098a17"/>业三同一有性。由此大有。有实等故。此即不離实 <lb ed="X" n="0914c09"/><lb ed="R087" n="0098a18"/>德业之有缘性也。以有实德业之缘。故名有缘。離 <lb ed="X" n="0914c10"/><lb ed="R087" n="0098b01"/>实德业外。别有一法为体。此即離实德业之非有 <lb ed="X" n="0914c11"/><lb ed="R087" n="0098b02"/>缘性也。于此甄明有非有性。则自相差别了然可 <lb ed="X" n="0914c12"/><lb ed="R087" n="0098b03"/>见矣。同异性者。亦離实等。有别实体。故取以为喩。 <lb ed="X" n="0914c13"/><lb ed="R087" n="0098b04"/>此因下就体依。反显相违。谓此有实等因。如能成 <lb ed="X" n="0914c14"/><lb ed="R087" n="0098b05"/>遮实等。宗亦能成遮有性之有法。今既不能成遮 <lb ed="X" n="0914c15"/><lb ed="R087" n="0098b06"/>实等。则亦必不能成遮有性故。成有法自相相违 <lb ed="X" n="0914c16"/><lb ed="R087" n="0098b07"/>过也。遮即非義。俱决定者。谓若能成宗。亦能成有。 <lb ed="X" n="0914c17"/><lb ed="R087" n="0098b08"/>以体依同故。六句義者。勝论师所计。谓一实有九 <lb ed="X" n="0914c18"/><lb ed="R087" n="0098b09"/>种。二德有二十四种。三业有五种。四大有唯一种。 <lb ed="X" n="0914c19"/><lb ed="R087" n="0098b10"/>五同异唯一种。六和合。幷如唯识百论廣说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c20"/><lb ed="R087" n="0098b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0914c2001">有法差别相违因者。如即此因。即于前宗。有法差别。 <lb ed="X" n="0914c21"/><lb ed="R087" n="0098b12"/>作有缘性。亦能成立与此相违作非有缘性。如遮实 <lb ed="X" n="0914c22"/><lb ed="R087" n="0098b13"/>等。俱决定故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0914c23"/><lb ed="R087" n="0098b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0914c2301">有法差别者。即前陈有法上有意许差别之相也。 <lb ed="X" n="0914c24"/><lb ed="R087" n="0098b15"/>如有缘缘性及非有缘性之差别故。相违因者。谓 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0915a" n="0915a"/> <lb ed="X" n="0915a01"/><lb ed="R087" n="0098b16"/>因与有法差别相违也。如即此因者。谓如即有一 <lb ed="X" n="0915a02"/><lb ed="R087" n="0098b17"/>实德等因。即于前宗有法差别。作有缘性。此阙立 <lb ed="X" n="0915a03"/><lb ed="R087" n="0098b18"/>量之文。应立量云。有性是有法。不離实德业故。是 <lb ed="X" n="0915a04"/><lb ed="R087" n="0099a01"/>宗法。因云有一实故。有德业故。亦能成立下正明 <lb ed="X" n="0915a05"/><lb ed="R087" n="0099a02"/>有法差别相违过也。谓此因如能成立有缘性。亦 <lb ed="X" n="0915a06"/><lb ed="R087" n="0099a03"/>能成立与有缘性相违。作非有缘性。则非有缘性。 <lb ed="X" n="0915a07"/><lb ed="R087" n="0099a04"/>是此有缘性差别相违也。以遮实等俱决定故。如 <lb ed="X" n="0915a08"/><lb ed="R087" n="0099a05"/>三藏立唯识比量云。定離眼识色。定不離眼识色。 <lb ed="X" n="0915a09"/><lb ed="R087" n="0099a06"/>是有法差别。以三藏但成定不離眼识色。与定離 <lb ed="X" n="0915a10"/><lb ed="R087" n="0099a07"/>眼识色相违故。犯有法差别相违过也。</p><p xml:id="pX53p0915a1016" cb:place="inline">△三明喩 <lb ed="X" n="0915a11"/><lb ed="R087" n="0099a08"/>过分二。初蹑前标後。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915a12"/><lb ed="R087" n="0099a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0915a1201"><anchor xml:id="nkr_note_add_0915a1201" n="0915a1201"/><anchor xml:id="beg0915a1201" n="0915a1201"/>已<anchor xml:id="end0915a1201"/>说似因。当说似喩。似同法喩有其五种。一能立法 <lb ed="X" n="0915a13"/><lb ed="R087" n="0099a10"/>不成。二所立法不成。三俱不成。四无合。五倒合。似异 <lb ed="X" n="0915a14"/><lb ed="R087" n="0099a11"/>法喩亦有五种。一所立不遣。二能立不遣。三俱不遣。 <lb ed="X" n="0915a15"/><lb ed="R087" n="0099a12"/>四不離。五倒離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915a16"/><lb ed="R087" n="0099a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0915a1601">此蹑前总标喩过也。似同法喩者。谓能立喩与宗 <lb ed="X" n="0915a17"/><lb ed="R087" n="0099a14"/>因法不同。故名似同。盖以同喩是显因同品决定 <lb ed="X" n="0915a18"/><lb ed="R087" n="0099a15"/>有性。今既不同。不能定有。则成同过。似异法喩者。 <lb ed="X" n="0915a19"/><lb ed="R087" n="0099a16"/>谓能立喩于宗因法不异。故名似异。盖以异喩应 <lb ed="X" n="0915a20"/><lb ed="R087" n="0099a17"/>无同品所立。今既不无。则成异过合離之过。在文 <lb ed="X" n="0915a21"/><lb ed="R087" n="0099a18"/>可知。</p><p xml:id="pX53p0915a2103" cb:place="inline">△二依标别释分二。初释同法分二。初别明 <lb ed="X" n="0915a22"/><lb ed="R087" n="0099b01"/>同过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915a23"/><lb ed="R087" n="0099b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0915a2301">能立法不成者。如说声常。无质碍故。诸无质碍。见彼 <lb ed="X" n="0915a24"/><lb ed="R087" n="0099b03"/>是常。犹如极微。然彼极微。所成立法常性是有。能成 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0915b" n="0915b"/> <lb ed="X" n="0915b01"/><lb ed="R087" n="0099b04"/>立法无质碍无。以诸极微质碍性故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b02"/><lb ed="R087" n="0099b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0915b0201">此喩不能成因也。谓如有质极微之喩。<anchor xml:id="nkr_note_add_0915b0201" n="0915b0201"/><anchor xml:id="beg0915b0201" n="0915b0201"/>但<anchor xml:id="end0915b0201"/>能成所 <lb ed="X" n="0915b03"/><lb ed="R087" n="0099b06"/>立常宗。不成能立无碍因性。故云能立法不成。如 <lb ed="X" n="0915b04"/><lb ed="R087" n="0099b07"/>说下立量。诸无下合辞。然彼下出不成所以。谓此 <lb ed="X" n="0915b05"/><lb ed="R087" n="0099b08"/>喩于所立宗常性是有。以此极微其性常故。于能 <lb ed="X" n="0915b06"/><lb ed="R087" n="0099b09"/>立因无质碍是无。以此极微有质碍故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b07"/><lb ed="R087" n="0099b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0915b0701">所立法不成者。谓说如觉。然一切觉能成立法无质 <lb ed="X" n="0915b08"/><lb ed="R087" n="0099b11"/>碍有。所成立法常性是无。以一切觉皆无常故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b09"/><lb ed="R087" n="0099b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0915b0901">此喩不能成宗也。谓无常觉喩。但成能立无质碍 <lb ed="X" n="0915b10"/><lb ed="R087" n="0099b13"/>因。不成所立常宗。故云所立法不成。此但有喩而 <lb ed="X" n="0915b11"/><lb ed="R087" n="0099b14"/>阙宗因。準前可知。然一切下出不成所以。谓此觉 <lb ed="X" n="0915b12"/><lb ed="R087" n="0099b15"/>喩于能立因无质碍是有。以此觉心无形质故。于 <lb ed="X" n="0915b13"/><lb ed="R087" n="0099b16"/>所立宗常性是无。以此觉心念念迁谢无常性故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b14"/><lb ed="R087" n="0099b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0915b1401">俱不成者。复有二种。有及非有。若言如甁。有俱不成。 <lb ed="X" n="0915b15"/><lb ed="R087" n="0099b18"/>若说如空。对非有论。无俱不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b16"/><lb ed="R087" n="0100a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0915b1601">此明宗因俱不成也。二种谓有及非有。有即用前 <lb ed="X" n="0915b17"/><lb ed="R087" n="0100a02"/>宗因。如说声常。无质碍故。非有即反前宗因。如说 <lb ed="X" n="0915b18"/><lb ed="R087" n="0100a03"/>声是无常。有质碍故。斯则以常宗为有。以无常宗 <lb ed="X" n="0915b19"/><lb ed="R087" n="0100a04"/>为非有也。若言下辩过。谓若言如甁对常宗论。则 <lb ed="X" n="0915b20"/><lb ed="R087" n="0100a05"/>宗因俱不成。以甁是无常有质碍故。故曰有俱不 <lb ed="X" n="0915b21"/><lb ed="R087" n="0100a06"/>成。若说如空对无常宗论。则宗因亦俱不成。以空 <lb ed="X" n="0915b22"/><lb ed="R087" n="0100a07"/>性是常无质碍故。故曰无俱不成也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915b23"/><lb ed="R087" n="0100a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0915b2301">无合者。谓于是处。无有配合。但于甁等。双现能立所 <lb ed="X" n="0915b24"/><lb ed="R087" n="0100a09"/>立二法。如言于甁。见所作性。及无常性。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0915c" n="0915c"/> <lb ed="X" n="0915c01"/><lb ed="R087" n="0100a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0915c0101">言无合者。谓于量上不陈配合之言。盖凡立量应 <lb ed="X" n="0915c02"/><lb ed="R087" n="0100a11"/>陈合辞。如言诸所作者皆是无常等。今阙其辞。故 <lb ed="X" n="0915c03"/><lb ed="R087" n="0100a12"/>成斯咎。是处即同喩处也。但于下出无合所以。谓 <lb ed="X" n="0915c04"/><lb ed="R087" n="0100a13"/>但于甁等双显宗因无有配合。如言下出双现相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c05"/><lb ed="R087" n="0100a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0915c0501">倒合者。谓应说言诸所作者皆是无常。而倒说言诸 <lb ed="X" n="0915c06"/><lb ed="R087" n="0100a15"/>无常者皆是所作。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c07"/><lb ed="R087" n="0100a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0915c0701">此于量上倒陈合辞。名为倒合。以先因後宗。方名 <lb ed="X" n="0915c08"/><lb ed="R087" n="0100a17"/>正合。如云声是有法。无常为宗。因云所作性故。合 <lb ed="X" n="0915c09"/><lb ed="R087" n="0100a18"/>云诸所作者皆是无常。喩云犹如甁等。今合反此。 <lb ed="X" n="0915c10"/><lb ed="R087" n="0100b01"/>故成斯咎。</p><p xml:id="pX53p0915c1005" cb:place="inline">△後牒结同法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c11"/><lb ed="R087" n="0100b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0915c1101">如是名为同法喩品。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c12"/><lb ed="R087" n="0100b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0915c1201">△二释异法分二。初别明异过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c13"/><lb ed="R087" n="0100b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0915c1301">似异法中所立不遣者。且如有言。诸无常者。见彼质 <lb ed="X" n="0915c14"/><lb ed="R087" n="0100b05"/>碍。譬如极微。由于极微所成立法常性不遣。彼立极 <lb ed="X" n="0915c15"/><lb ed="R087" n="0100b06"/>微是常性故。能成立法无质碍无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c16"/><lb ed="R087" n="0100b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0915c1601">此明喩不能遣宗也。盖异法中应遍无性。今异喩 <lb ed="X" n="0915c17"/><lb ed="R087" n="0100b08"/>有同所立。故曰不遣。且如下对前同法常无质碍 <lb ed="X" n="0915c18"/><lb ed="R087" n="0100b09"/>宗因。应立量云。声是无常。质碍性故。异中離云。诸 <lb ed="X" n="0915c19"/><lb ed="R087" n="0100b10"/>无常者。见彼质碍。譬如极微。此但遣因不遣宗也。 <lb ed="X" n="0915c20"/><lb ed="R087" n="0100b11"/>由于下出不遣所以。以极微是常故。不能遣彼常 <lb ed="X" n="0915c21"/><lb ed="R087" n="0100b12"/>宗。以极微质碍故。能遣彼无质碍因也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c22"/><lb ed="R087" n="0100b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0915c2201">能立不遣者。谓说如业。但遣所立。不遣能立。彼说诸 <lb ed="X" n="0915c23"/><lb ed="R087" n="0100b14"/>业无质碍故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0915c24"/><lb ed="R087" n="0100b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0915c2401">此但遣宗不遣因也。以此业喩是无常故。能遣常 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0916a" n="0916a"/> <lb ed="X" n="0916a01"/><lb ed="R087" n="0100b16"/>宗。无质碍故。不能遣因也。此独擧喩。宗因准上。彼 <lb ed="X" n="0916a02"/><lb ed="R087" n="0100b17"/>说下释不遣所由。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916a03"/><lb ed="R087" n="0100b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0916a0301">俱不遣者。对彼有论。说如虚空。由彼虚空。不遣常性。 <lb ed="X" n="0916a04"/><lb ed="R087" n="0101a01"/>无质碍性。以说虚空是常性故。无质碍故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916a05"/><lb ed="R087" n="0101a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0916a0501">此明宗因俱不遣也。彼有即指同中常无质碍也。 <lb ed="X" n="0916a06"/><lb ed="R087" n="0101a03"/>说如虚空正指异喩也。由彼下正明不遣。以说下 <lb ed="X" n="0916a07"/><lb ed="R087" n="0101a04"/>出不遣所由。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916a08"/><lb ed="R087" n="0101a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0916a0801">不離者。谓说如甁。见无常性。有质碍性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916a09"/><lb ed="R087" n="0101a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0916a0901">不離者。以于量上不陈離辞。<anchor xml:id="nkr_note_add_0916a0901" n="0916a0901"/><anchor xml:id="beg0916a0901" n="0916a0901"/>但<anchor xml:id="end0916a0901"/>于甁上双现宗因。 <lb ed="X" n="0916a10"/><lb ed="R087" n="0101a07"/>而未说言。诸无常者见彼质碍。犹如甁等。故成斯 <lb ed="X" n="0916a11"/><lb ed="R087" n="0101a08"/>过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916a12"/><lb ed="R087" n="0101a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0916a1201">倒離者。谓如说言。诸质碍者。皆是无常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916a13"/><lb ed="R087" n="0101a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0916a1301">倒離者。谓于量上倒陈離辞。若正陈应云。诸无常 <lb ed="X" n="0916a14"/><lb ed="R087" n="0101a11"/>者见彼质碍。先宗後因。方为正陈。今既反此。故云 <lb ed="X" n="0916a15"/><lb ed="R087" n="0101a12"/>倒也。此似喩中同异十过。前三皆就宗因明过。後 <lb ed="X" n="0916a16"/><lb ed="R087" n="0101a13"/>二但明合離之过。前三就宗因明过者。以宗因皆 <lb ed="X" n="0916a17"/><lb ed="R087" n="0101a14"/>齐但引喩不齐。遂使同品不定有异品不定无故 <lb ed="X" n="0916a18"/><lb ed="R087" n="0101a15"/>也。後二虽明合離之过。然必三支圆满。合離始陈。 <lb ed="X" n="0916a19"/><lb ed="R087" n="0101a16"/>是以合離之过亦归喩也。问何故于同言成言合。 <lb ed="X" n="0916a20"/><lb ed="R087" n="0101a17"/>于异言遣言離。答以同品须定有。有则合。合即成。 <lb ed="X" n="0916a21"/><lb ed="R087" n="0101a18"/>异品须遍无。无则遣。遣即離矣。</p><p xml:id="pX53p0916a2113" cb:place="inline">△後总结似立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916a22"/><lb ed="R087" n="0101b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0916a2201">如是等似宗因喩言。非正能立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916a23"/><lb ed="R087" n="0101b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0916a2301">第二似能立门竟。</p><p xml:id="pX53p0916a2308" cb:place="inline">△三真现量分二。初总标二量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916a24"/><lb ed="R087" n="0101b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0916a2401">复次为自开悟。当知唯有现比二量。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0916b" n="0916b"/> <lb ed="X" n="0916b01"/><lb ed="R087" n="0101b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0916b0101">此明现比二智唯自开悟也。盖以现智能达法无 <lb ed="X" n="0916b02"/><lb ed="R087" n="0101b05"/>生。比智能知因缘生灭。故于立破中離诸过也。起 <lb ed="X" n="0916b03"/><lb ed="R087" n="0101b06"/>信疏云。真智遍知心真如门。俗智遍知心生灭门。 <lb ed="X" n="0916b04"/><lb ed="R087" n="0101b07"/>缘起差别即自开悟也。</p><p xml:id="pX53p0916b0410" cb:place="inline">△二别释现量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916b05"/><lb ed="R087" n="0101b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0916b0501">此中现量者。谓无分别。若有正智。于色等義。離名种 <lb ed="X" n="0916b06"/><lb ed="R087" n="0101b09"/>等所有分别。现现别转。故名现量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916b07"/><lb ed="R087" n="0101b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0916b0701">此中即自开悟中真现量智。即真立破中正智也。 <lb ed="X" n="0916b08"/><lb ed="R087" n="0101b11"/>谓由此智达万法无生。证诸法自相。故于立破中 <lb ed="X" n="0916b09"/><lb ed="R087" n="0101b12"/>離诸过也。现谓显现。量者楷定義即以现智照现 <lb ed="X" n="0916b10"/><lb ed="R087" n="0101b13"/>境。于自相处转。决定无谬。亲得法体。離诸分别。云 <lb ed="X" n="0916b11"/><lb ed="R087" n="0101b14"/>无分别。若有下释。谓此无分别智对色等境。不带 <lb ed="X" n="0916b12"/><lb ed="R087" n="0101b15"/>名言。无筹度心。故云離名种等所有分别。不缘隐 <lb ed="X" n="0916b13"/><lb ed="R087" n="0101b16"/>暗遮隔及过未之境。故云现现。证境自相。不同六 <lb ed="X" n="0916b14"/><lb ed="R087" n="0101b17"/>识缘于共相。故云现现别转。由于自相处转。故名 <lb ed="X" n="0916b15"/><lb ed="R087" n="0101b18"/>真现量。此有多种。如瑜伽等说。</p><p xml:id="pX53p0916b1513" cb:place="inline">△四真比量分二。 <lb ed="X" n="0916b16"/><lb ed="R087" n="0102a01"/>初别释比量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916b17"/><lb ed="R087" n="0102a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0916b1701">言比量者。谓藉众相而观于義。相有三种。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0916b1701" n="0916b1701"/><anchor xml:id="beg0916b1701" n="0916b1701"/>已<anchor xml:id="end0916b1701"/>说。 <lb ed="X" n="0916b18"/><lb ed="R087" n="0102a03"/>由彼为因。于所比義。有正智生。了知有火。或无常等。 <lb ed="X" n="0916b19"/><lb ed="R087" n="0102a04"/>是名比量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916b20"/><lb ed="R087" n="0102a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0916b2001">比谓比类。量谓量度。如隔山见烟。必知是火。虽未 <lb ed="X" n="0916b21"/><lb ed="R087" n="0102a06"/>亲见。亦非谬也。以先证知诸法本因。後方立量故。 <lb ed="X" n="0916b22"/><lb ed="R087" n="0102a07"/>众相即指因中三相。</p><p xml:id="pX53p0916b2209" cb:place="inline">義即宗義也。三种即同异遍 <lb ed="X" n="0916b23"/><lb ed="R087" n="0102a08"/>三。由此三相为因。令闻者于所比義。有正智生。了 <lb ed="X" n="0916b24"/><lb ed="R087" n="0102a09"/>无常等。故名比量。</p><p xml:id="pX53p0916b2408" cb:place="inline">△二总结二量。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0916c" n="0916c"/> <lb ed="X" n="0916c01"/><lb ed="R087" n="0102a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0916c0101">于二量中。即智名果。是证相故。如有作用而显现故。 <lb ed="X" n="0916c02"/><lb ed="R087" n="0102a11"/>亦名为量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916c03"/><lb ed="R087" n="0102a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0916c0301">即智名果。即指现量智及比量智为果。无别果也。 <lb ed="X" n="0916c04"/><lb ed="R087" n="0102a13"/>何者。以智是证相故。智即果也。言证相者。现量智 <lb ed="X" n="0916c05"/><lb ed="R087" n="0102a14"/>能证知无差别境。真比量智能证知缘起差别之 <lb ed="X" n="0916c06"/><lb ed="R087" n="0102a15"/>境。此即内证也。如有下约外用也。上约现比二智 <lb ed="X" n="0916c07"/><lb ed="R087" n="0102a16"/>证相而言果。此就作用显现而言量。故云亦也。以 <lb ed="X" n="0916c08"/><lb ed="R087" n="0102a17"/>二智作用能显现常无常義故。</p><p xml:id="pX53p0916c0813" cb:place="inline">△五似现量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916c09"/><lb ed="R087" n="0102a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0916c0901">有分别智。于義异转。名似现量。谓诸有智。了甁衣等 <lb ed="X" n="0916c10"/><lb ed="R087" n="0102b01"/>分别而生。由彼于義。不以自相为境界故。名似现量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916c11"/><lb ed="R087" n="0102b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0916c1101">此似现量智。即似立破中之智也。言似现量者。谓 <lb ed="X" n="0916c12"/><lb ed="R087" n="0102b03"/>有分别智。不能亲证诸法自相。但于诸法義上。分 <lb ed="X" n="0916c13"/><lb ed="R087" n="0102b04"/>别异转。故于似立破中而致诸咎。名似现量也。异 <lb ed="X" n="0916c14"/><lb ed="R087" n="0102b05"/>转者。大钞云。谓男女天地等见一合相。名似现量。 <lb ed="X" n="0916c15"/><lb ed="R087" n="0102b06"/>一合相者。众缘和合故。揽众微以成色。合五阴以 <lb ed="X" n="0916c16"/><lb ed="R087" n="0102b07"/>成人。名一合相。如是见者。是有分别智于義异转。 <lb ed="X" n="0916c17"/><lb ed="R087" n="0102b08"/>若一合相不可得。即真现量不可得者。即金刚经 <lb ed="X" n="0916c18"/><lb ed="R087" n="0102b09"/>云。<persName>如来</persName>说一合相。即非一合相。以从缘合。即无性 <lb ed="X" n="0916c19"/><lb ed="R087" n="0102b10"/>故。无性之性。是所证理。如是知者。是正智生。是自 <lb ed="X" n="0916c20"/><lb ed="R087" n="0102b11"/>相处转。名真现量也。</p><p xml:id="pX53p0916c2009" cb:place="inline">△六似比量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916c21"/><lb ed="R087" n="0102b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0916c2101">若似因智。为先所起诸似義智。名似比量。量因多种。 <lb ed="X" n="0916c22"/><lb ed="R087" n="0102b13"/>如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0916c2201" n="0916c2201"/><anchor xml:id="beg0916c2201" n="0916c2201"/>已<anchor xml:id="end0916c2201"/>说。用彼为因。于似所比。诸有智生。不能正解。 <lb ed="X" n="0916c23"/><lb ed="R087" n="0102b14"/>名似比量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0916c24"/><lb ed="R087" n="0102b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0916c2401">似比量者。谓因智非真。则不能达法本因故。于所 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0917a" n="0917a"/> <lb ed="X" n="0917a01"/><lb ed="R087" n="0102b16"/>比義。顚倒错乱。不能令闻者正解。名似比量。多种 <lb ed="X" n="0917a02"/><lb ed="R087" n="0102b17"/>即前不成不定相违等。由是则能起之智名似因。 <lb ed="X" n="0917a03"/><lb ed="R087" n="0102b18"/>所起之智名似義。为先者即先念分别也。</p><p xml:id="pX53p0917a0317" cb:place="inline">△七真 <lb ed="X" n="0917a04"/><lb ed="R087" n="0103a01"/>能破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0917a05"/><lb ed="R087" n="0103a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0917a0501">复次若正显示能立过失。说名能破。谓初能立缺减 <lb ed="X" n="0917a06"/><lb ed="R087" n="0103a03"/>过性。立宗过性。不成因性。不定因性。相违因性。及喩 <lb ed="X" n="0917a07"/><lb ed="R087" n="0103a04"/>过性。显示此言。开晓问者。是名能破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0917a08"/><lb ed="R087" n="0103a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0917a0801">复次下标能破。谓初下释也。盖能显示似能立中 <lb ed="X" n="0917a09"/><lb ed="R087" n="0103a06"/>缺减过性及宗因喩种种过失。斥他无谬。令其开 <lb ed="X" n="0917a10"/><lb ed="R087" n="0103a07"/>晓。名真能破。</p><p xml:id="pX53p0917a1006" cb:place="inline">△八似能破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0917a11"/><lb ed="R087" n="0103a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX53p0917a1101">若不实显能立过言。名似能破。谓于圆满能立显示 <lb ed="X" n="0917a12"/><lb ed="R087" n="0103a09"/>缺减性言。于无过宗有过宗言。于决定因不定因言。 <lb ed="X" n="0917a13"/><lb ed="R087" n="0103a10"/>于不相违因相违因言。于无过喩有过喩言。如是言 <lb ed="X" n="0917a14"/><lb ed="R087" n="0103a11"/>说。名似能破。以不能显他宗过失。彼无过故。且止斯 <lb ed="X" n="0917a15"/><lb ed="R087" n="0103a12"/>事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0917a16"/><lb ed="R087" n="0103a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0917a1601">若不下标似能破。谓于下释也。盖于他真能立中 <lb ed="X" n="0917a17"/><lb ed="R087" n="0103a14"/>妄斥其过。名似能破。谓于圆满有缺减言等。</p><p xml:id="pX53p0917a1718" cb:place="inline">以不 <lb ed="X" n="0917a18"/><lb ed="R087" n="0103a15"/>下释上似破所以也。</p><p xml:id="pX53p0917a1809" cb:place="inline">彼无下谓彼既无过。不得于 <lb ed="X" n="0917a19"/><lb ed="R087" n="0103a16"/>中求其有过。故云且止斯事也。龙树论中似破有 <lb ed="X" n="0917a20"/><lb ed="R087" n="0103a17"/>多种。为避文繁。此不具录。</p><p xml:id="pX53p0917a2011" cb:place="inline">△後结略指廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0917a21"/><lb ed="R087" n="0103a18"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX53p0917a2101"><l><anchor xml:id="nkr_note_add_0917a2101" n="0917a2101"/><anchor xml:id="beg0917a2101" n="0917a2101"/>已<anchor xml:id="end0917a2101"/>宣少句義</l><l>为始立方隅</l><l>其间理非理</l> <lb ed="X" n="0917a22"/><lb ed="R087" n="0103b01"/><l>妙辩于馀处</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0917a23"/><lb ed="R087" n="0103b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX53p0917a2301">夫因明幽<g ref="#CB15035">邃</g>。理量玄微。三支标立破之方。八门核 <lb ed="X" n="0917a24"/><lb ed="R087" n="0103b03"/>真似之实。条违律过。矩异规同。理括众经。義该诸 <pb ed="X" xml:id="X53.0856.0917b" n="0917b"/> <lb ed="X" n="0917b01"/><lb ed="R087" n="0103b04"/>论。方隅始创。良为少句之敷宣。理致未穷。尙资馀 <lb ed="X" n="0917b02"/><lb ed="R087" n="0103b05"/>处而妙辩。苟欲深遊海墨。阅廣论始尽渊源。如其 <lb ed="X" n="0917b03"/><lb ed="R087" n="0103b06"/>略识纲宗。览斯文<anchor xml:id="nkr_note_add_0917b0301" n="0917b0301"/><anchor xml:id="beg0917b0301" n="0917b0301"/>已<anchor xml:id="end0917b0301"/>全梗槪。然廣略虽异。大旨无 <lb ed="X" n="0917b04"/><lb ed="R087" n="0103b07"/>殊。唯冀览者不涉邪岐。齐归正理也<anchor xml:id="nkr_note_add_0917b0401" n="0917b0401"/><anchor xml:id="beg0917b0401" n="0917b0401"/>已<anchor xml:id="end0917b0401"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0917b05"/><lb ed="R087" n="0103b08"/> <lb ed="X" n="0917b06"/><lb ed="R087" n="0103b09"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0917001" n="0917001"/>因明入正理论解<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> <lb ed="X" n="0917b07"/> <lb ed="X" n="0917b08"/> <lb ed="X" n="0917b09"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 856-C</cb:mulu><head>No. 856-C</head> <lb ed="X" n="0917b10"/><lb ed="R087" n="0103b11"/><p xml:id="pX53p0917b1001">余尝掩关阅起信论疏记。至因明三支比量之说。 <lb ed="X" n="0917b11"/><lb ed="R087" n="0103b12"/>若蚊蚋啮巨石。毫无所入。因扣诸讲者。佥曰。此義 <lb ed="X" n="0917b12"/><lb ed="R087" n="0103b13"/>失传旧矣。<anchor xml:id="nkr_note_add_0917b1201" n="0917b1201"/><anchor xml:id="beg0917b1201" n="0917b1201"/>已<anchor xml:id="end0917b1201"/>而挂锡海虞之中峰。一日瞿洞观居 <lb ed="X" n="0917b13"/><lb ed="R087" n="0103b14"/>士归自娄江。言晤三怀座主。论因明義甚悉。余闻 <lb ed="X" n="0917b14"/><lb ed="R087" n="0103b15"/>之。喜悦不自勝。而策杖金陵。谒师于古<name role="" type="person">瓦官寺</name>。遂 <lb ed="X" n="0917b15"/><lb ed="R087" n="0103b16"/>得执卷请益。颇知梗槪。越两载。飞锡燕山。又闻玉 <lb ed="X" n="0917b16"/><lb ed="R087" n="0103b17"/>庵座主有因明论解。复就咨询。益通疑滞。夫二师 <lb ed="X" n="0917b17"/><lb ed="R087" n="0103b18"/>之于是论。诚可谓开万古群蒙。而余也何幸与领 <lb ed="X" n="0917b18"/><lb ed="R087" n="0104a01"/>金鎞之惠。然得失疵美亦互有焉。乃不愧暗钝。参 <lb ed="X" n="0917b19"/><lb ed="R087" n="0104a02"/>酌异同。笔削可否。兼之<g ref="#CB08064">捃</g>摭淸凉疏抄宗镜诸书。 <lb ed="X" n="0917b20"/><lb ed="R087" n="0104a03"/>集为此解。以备遗忘。亦井蛙自见其天也。密藏开 <lb ed="X" n="0917b21"/><lb ed="R087" n="0104a04"/>兄。禅悦之暇。偶得目击。于焉心可。因谋序冯开之 <lb ed="X" n="0917b22"/><lb ed="R087" n="0104a05"/>太史。以付剞劂。余固止之曰。吾斯之未能信。开兄 <lb ed="X" n="0917b23"/><lb ed="R087" n="0104a06"/>曰。审尔。又何惜乎传之茧枲。以就正诸方也。遂梓 <lb ed="X" n="0917b24"/><lb ed="R087" n="0104a07"/>之如命。</p><p xml:id="pX53p0917b2404" cb:place="inline">万历庚寅仲春晦日沙门真界<g ref="#CB02494">跋</g></p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0906c2201" to="#end0906c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0907a2701" to="#end0907a2701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0907a3601" to="#end0907a3601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0907a4801" to="#end0907a4801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0908a1501" to="#end0908a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0909b1701" to="#end0909b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0909b1901" to="#end0909b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0910a1001" to="#end0910a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0911a1801" to="#end0911a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0911b1801" to="#end0911b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0911b2201" to="#end0911b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0911b2301" to="#end0911b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0912a1501" to="#end0912a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0912c0301" to="#end0912c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0913b1901" to="#end0913b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0913b2401" to="#end0913b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0914a1501" to="#end0914a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0915a1201" to="#end0915a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0915b0201" to="#end0915b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0916a0901" to="#end0916a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0916b1701" to="#end0916b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0916c2201" to="#end0916c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0917a2101" to="#end0917a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0917b0301" to="#end0917b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0917b0401" to="#end0917b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0917b1201" to="#end0917b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0910001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0910001">故一作是</note> <note n="0917001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0917001">原本有後序一章既揭录慈恩疏末故今省之</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0906c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0906c2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0907a2701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0907a2701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0907a3601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0907a3601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0907a4801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0907a4801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0908a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0908a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0909b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0909b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0909b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0909b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0910a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0910a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0911a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0911a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0911b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0911b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0911b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0911b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0911b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0911b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0912a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0912a1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0912c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0912c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0913b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0913b1901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0913b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0913b2401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0914a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0914a1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0915a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0915a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0915b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0915b0201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0916a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0916a0901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0916b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0916b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0916c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0916c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0917a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0917a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0917b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0917b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0917b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0917b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0917b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0917b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>